Maja Malou Lyse – Bombshell, Boom!

Bombshell, Boom! (2024) składa się z dużego ekranu wideo, na którym para kobiecych oczu spotyka spojrzenie widza. Oczy poruszają się, mrugają i utrzymują kontakt. Wydają się zarówno zmysłowe, jak i pewne siebie – i uświadamiają widzowi jego własną rolę jako tego, kto patrzy.

Dzieło wywodzi się z badań Mai Malou Lyse w archiwum fotograficznym Politikena, gdzie badała historię dziewczyn z 9. strony Ekstra Bladet. Przez prawie 50 lat ikoniczne zdjęcia młodych kobiet odzwierciedlały zmieniające się wyobrażenia o płci, seksualności i pożądaniu. Kiedy w 2022 roku wyszło na jaw, że kilka modelek było nieletnich, powstała debata, czy zdjęcia powinny zostać usunięte, czy zachowane jako część historii.

Dzieło nie tylko świadczy o historii cenzury lub jej braku. Wprowadza także w historię pożądania, feminizmu, prawa kobiet do przedstawiania swojego ciała i ich prawa do bycia częścią historii. Ale szczególnie wprowadza w historię obiektywizacji, która miała miejsce w dużym duńskim tabloidu przez pół wieku.

Zamiast odtwarzać lub potępiać obrazy, Lyse przenosi uwagę na spojrzenie. Kobieta, która wcześniej była obserwowana i obiektywizowana, staje się teraz obserwatorem. W ten sposób Bombshell, Boom! staje się zarówno refleksją nad historią mediów, feminizmem i cenzurą – jak i badaniem, kto ma władzę widzieć i być widzianym.

Maja Malou Lyse (ur. 1993), która mocno ugruntowała swoją pozycję na duńskiej scenie artystycznej, pracuje z wideo, fotografią, performansem i instalacją. Używa swojego ciała jako głównego materiału i umieszcza się zarówno przed, jak i za kamerą. Ostatnio była najmłodszą artystką, która kiedykolwiek wystawiała w Duńskim Pawilonie na Biennale w Wenecji w 2026 roku.

W swojej praktyce bada seksualność, pożądanie, normy społeczne i obiektywizację, a także kwestionuje wyobrażenia, które kształtują nasz pogląd na ciało i kobiecą seksualność. Lyse swobodnie porusza się między sztuką a kulturą popularną – między innymi poprzez program telewizyjny Sex med Maja, kampanie billboardowe w Kopenhadze oraz w swoim projekcie dyplomowym z akademii sztuk pięknych, gdzie sama wystąpiła na okładce i w serii zdjęć w Eurowoman.

Z humorem, powagą i ostrymi środkami wizualnymi Maja Malou Lyse zaprasza widza do zastanowienia się, kto ma władzę nad spojrzeniem, narracją i ciałem.