Polina Davydenko / Rozbite osady

Polina Davydenko pracuje przede wszystkim z fotografią, wideo i instalacją. W swojej twórczości zajmuje się tematami, które są jej osobiście bliskie – czy to krajobrazem, domem, migracją, a w ostatnich latach przede wszystkim wojną w Ukrainie. Chociaż od dzieciństwa mieszka w Czechach, regularnie wraca do swojego rodzinnego miasta Dobropillia w obwodzie donieckim i obserwuje, jak zmieniają się ludzie i ich codzienne życie oraz miejsca naznaczone destrukcyjną wojną.

Na wystawie Rozbite osady Davydenko komunikuje się z widzem za pośrednictwem dwóch filmów i instalacji obiektowej. Pierwszy z filmów powstał jeszcze podczas studiów Poliny na brneńskiej FAVU. Głosem wydobytego węgla opowiada o codziennym życiu Dobropillii, miasta definiowanego przez wydobycie węgla kamiennego. Porównuje to do wydarzeń w ulu, do pszczół, które, choć produkują miód, otrzymują za niego jedynie słodki substytut. Mimo że węgiel jest wszechobecny, nikt już go nie dostrzega. Jest obecny jako hałas z wież wydobywczych, jako ciche piszczenie w uszach, które słyszymy tylko wtedy, gdy się na nim skupimy, podobnie jak wątpliwości w chwilach, gdy zastanawiamy się nad tym, co robimy i za jaką cenę.

Drugi z filmów powstał tego lata. Davydenko jako artystka i reporterka wojenna wraca po raz kolejny do dobrze znanych miejsc w obwodzie donieckim, aby dokumentować zmiany tamtejszego krajobrazu i jego mieszkańców, znajdujących się w samym centrum działań wojennych. Chociaż życie miejscowych radykalnie zmieniło się od czasów przedwojennych i są zmuszeni dostosować się do obecnej sytuacji, Polina mimo to dostrzega pewne paralelen. Ich kroki, podobnie jak przed wojną, prowadzą pod powierzchnię ziemi. Nie do kopalń, które górnicy musieli pośpiesznie opuścić, ale do okopów i podziemnych szybów, gdzie szukają schronienia przed niebezpieczeństwem, podczas gdy linia frontu posuwa się w jedną lub drugą stronę, pozostawiając nieodwracalne ślady na obliczu krajobrazu, puste domy i naznaczone ludzkie losy – zagłębiając się w nagromadzone osady ziemi i pamięci.

Davydenko interesuje, co miejsca, z którymi mamy głęboką więź, mogą zachować w sobie, pomimo interwencji niszczycielskiej siły zewnętrznej. Jej twórczość jest wrażliwa i poetycka, ale jednocześnie otwiera niepokojące tematy i stawia fundamentalne pytania, które dotykają każdego z nas. Jak patrzymy na obrazy wojny? Co nam przekazują i jak na nas wpływają? Czy istnieje różnica między tymi, które prezentują nam media, a osobistym świadectwem przekształconym w artystyczne wyznanie?

Kuratorka: Nina Moravcová Projekt graficzny: Lukáš Matouš Projekt realizowany jest przy wsparciu finansowym MKČR.