Maria Bartuszová – Być naturą

Wystawa wykorzystuje holistyczne podejście do zbadania tematu relacji ludzkości z naturą. Analizuje abstrakcyjne, geometryczne i biomorficzne formy, jednocześnie zastanawiając się nad tematami ekologii i feminizmu. Natura była istotną częścią twórczego myślenia artystki; idea świata jako nieskończonej przestrzeni, wszechświata, który wyraża się w sposób imaginacyjny. Od początku swojej kariery rzeźbiarki Maria Bartuszová (1936–1996) koncentrowała się na zjawiskach i cyklach naturalnych, takich jak deszcz, wiatr, a później topniejący śnieg. Ucieleśniała ich zmienną i efemeryczną naturę, ich ruch, tymczasowość, rytm i moc, rzeźbiąc je w stałe, utrwalone formy i masy w kształcie kropli deszczu, ziaren i jaj.

Wystawa koncentruje się na kluczowych dotykowych łamigłówkach wykonanych z gipsu, a także z aluminium i brązu, które są przeznaczone do dotykania i składania. Przedstawia również Bartuszovą jako rzeźbiarkę, która tworzyła dzieła dla przestrzeni publicznych, zwłaszcza we wschodniej Słowacji, m.in. w Koszycach, Rożniawie, Revúcy, Tatrzańskiej Łomnicy i Vyšné Ružbachy. Haptic Puzzles zyskały pełne znaczenie podczas jednych z pierwszych tego typu warsztatów w naszym kraju. Zorganizowane i udokumentowane przez Gabriela Kladeka w latach 1976 i 1983, były przeznaczone dla dzieci z wadami wzroku w Szkole Podstawowej dla Dzieci z Wadami Wzroku w Lewoczy. Wystawa zatem kultywuje performatywne postrzeganie sztuki poprzez działania warsztatowe, które demonstrują intencję Bartuszovej, by tworzyć sztukę związaną z życiem codziennym.

Gabriela Garlatyová

Wystawa obejmuje również Haptic Studio – Być Naturą, gdzie można zagłębić się w idee Marii Bartuszovej poprzez własną twórczą pracę. Zostało ono opracowane przez edukatorki galerii Ludmilę Hrachovinovą i Vendelínę Kováčovą.

Chcielibyśmy podziękować następującym kolekcjom publicznym, instytucjom prywatnym i kolekcjonerom za wypożyczenie dzieł:

Spuścizna Marii Bartuszovej, Koszyce Archiwum Marii Bartuszovej, Koszyce Alison Jacques, Londyn Bratislava City Gallery East Slovak Gallery, Koszyce The Art Collection of the First Slovak Investment Group Kontakt. The Art Collection of Erste Group i ERSTE Foundation, Wiedeń oraz kolektyw prywatnych kolekcjonerów