Mimo zakazu. Wystawa Mikuláša Medka i Jana Koblasy w Teplicach w 1963 roku

„Wystawa o wystawie” przybliża legendarną ekspozycję Mikuláša Medka i Jana Koblasy, zarówno poprzez prace obu autorów z lat 1959–1963, jak i za pośrednictwem nowo odnalezionych zdjęć Jiříego Hampla. Wystawa, która odbyła się w sierpniu 1963 roku w zamkowej ujeżdżalni w Teplicach, ówczesnej sali wystawowej Klementa Gottwalda przy tamtejszym muzeum, stała się przełomowym wydarzeniem w rozwoju czechosłowackiej sztuki nowoczesnej. Było to spowodowane tym, że była to w ogóle pierwsza publiczna prezentacja abstrakcyjnych dzieł czeskiego informelu, które do tej pory znajdowały się na czarnej liście reżimu, i to nawet od czołowych przedstawicieli tego kierunku.

Niezwykłe było już samo to, że wystawa w ogóle się odbyła, mimo wcześniejszych zakazów. Stało się tak dzięki temu, że w kwietniu 1963 roku Čestmír Císař został mianowany sekretarzem KC Komunistycznej Partii Czechosłowacji ds. nauki, oświaty i kultury. Wprowadził on niezwykle liberalne podejście do zastałej atmosfery kulturalnej i społecznej, umożliwiając większą swobodę prasy i luzując cenzurę. Już we wrześniu 1963 roku został odwołany z tej funkcji za zbytnią ugodowość. Na ten krótki okres przyjęło się później biblijne określenie „rok łaski”.

Wspaniałą, ideowo skoncentrowaną instalację obrazów i rzeźb przygotowali wówczas obaj autorzy wraz z kuratorkami Věrou Linhartovą i Františkiem Šmejkalem oraz architektem Karlem Filsakiem. Obecna „rekonstrukcja” koncentruje się przede wszystkim na dziełach wystawionych wówczas; jedynie w przypadku ich niedostępności zastępują je alternatywne eksponaty z danego okresu. Projekt powstał we współpracy z Instytutem Historii Sztuki Akademii Nauk Republiki Czeskiej i Museem Kampa i towarzyszy mu katalog, w którym obie kuratorki szczegółowo omawiają wygląd wystawy, okoliczności jej powstania i późniejsze echa. Wystawa jest częścią wydarzeń upamiętniających stulecie urodzin Mikuláša Medka.

Zákazu navzdory. Výstava Mikuláše Medka a Jana Koblasy v Teplicích roku 1963 -