David Novros

Hamburger Kunsthalle poświęca malarzowi Davidowi Novrosowi (*1941 w Los Angeles, Kalifornia) obszerną retrospektywę jego twórczości, która od ponad sześciu dekad pozostaje fascynująca. Z okazji 85. urodzin artysty Kunsthalle prezentuje na dwóch piętrach Galerie der Gegenwart ponad 50 jego prac, częściowo monumentalnych obrazów, miedzianych reliefów oraz prac na papierze.

Twórczość Davida Novrosa dotyczy oddziaływania koloru, formy i powierzchni w przestrzeni. Jego sztuka jest rozległa i zapraszająca; obejmuje zarówno malowidła ścienne powstające w konkretnym miejscu, jak i wielodzielne obrazy na ścianach muzeów. Są to prace wypełniające całe ściany, wchodzące w dialog z otaczającą je architekturą, dzięki czemu uwidacznia się relacja między dziełem sztuki, przestrzenią a widzem.

Podczas podróży po Europie w 1963 roku Novros po raz pierwszy odwiedził miejsca, których przestrzeń kształtowały wielkoformatowe malowidła ścienne. Należały do nich Alhambra w Granadzie, freski Giotta w kaplicy Scrovegnich w Padwie, dzieła Fra Angelica i Piera della Francesci we Florencji, pracownia Matisse’a w Nicei, mozaiki w Rawennie oraz prehistoryczne malowidła jaskiniowe w Hiszpanii. Te immersyjne doświadczenia, a także europejska sztuka w ogólności, stały się decydującym impulsem do jego rozumienia malarstwa jako formy wyrazu, która otacza człowieka, kształtuje jego przestrzeń i silnie na niego oddziałuje. Najważniejszym zamierzeniem Novrosa stała się sztuka dostępna dla wszystkich, która równie mocno oddziałuje na odbiorców o różnym pochodzeniu, kulturze i na różnych etapach życia. Ten postulat skłonił go po powrocie do USA do konsekwentnego zajmowania się malarstwem ściennym. W 1964 roku opracował koncepcję »painting in place«, malarstwa, które włącza ścianę jako podłoże obrazu w kompozycję i ujmuje otaczającą przestrzeń jako część obrazu. Tworząc swoje wielkie »portable murals«, zrealizował ten postulat i stworzył samodzielne, monumentalne dzieło, naznaczone drobiazgowym badaniem materialności barwy oraz złożonych zależności kolorystycznych, które rozwijają się w każdej pracy.

Po raz pierwszy jego prace zostały pokazane w 1966 roku w podwójnej wystawie z Markiem di Suvero w Park Place Gallery i włączone do wpływowej wystawy »Systemic Painting« w Solomon R. Guggenheim Museum w Nowym Jorku. W 1970 roku nadarzyła się okazja do wykonania malowidła ściennego in situ, gdy Donald Judd zlecił mu wykonanie freskmalowidła na drugim piętrze swojego domu i pracowni w SoHo (Nowy Jork). Po tym zleceniu powstawały kolejne malowidła ścienne przeznaczone do konkretnych miejsc, m.in. w Museum of Modern Art (1972, nieprzechowane), w Rice University w Houston (1973), w Pennzoil Oil Corporation w Houston (1975, obecnie w Museum of Fine Arts w Houston) oraz w Gooch Auditorium na University of Texas (1977).

Prace artysty mieszkającego w Nowym Jorku znajdują się przede wszystkim w kolekcjach w Ameryce Północnej. Wśród pożyczających na wystawę są m.in. Museum of Modern Art w Nowym Jorku, Metropolitan Museum, Art Institute w Chicago, Whitney Museum of American Art w Nowym Jorku, Los Angeles Museum of Contemporary Art, Dallas Museum of Fine Art oraz Museum of Fine Arts w Houston. Hamburger Kunsthalle otrzymała w 2021 roku w darze od kolekcji Lafrenz wielodzielne dzieło Four Seasons z 1974 roku, a w 2024 roku nabyła obraz Boathouse z 2014 roku.

Wystawa powstaje w ścisłej współpracy z artystą.

Zespół kuratorski

• Toby Kamps
• Prof. Dr. Alexander Klar
• Ifee Tack

Oferta edukacyjna towarzysząca wystawie