Zapomnieć wszystko

Wystawa Alles vergessen w Jüdisches Museum Hohenems z perspektywy historii kultury zajmuje się różnymi poziomami znaczeniowymi zapominania i podejmuje indywidualne, kulturowe i społeczne spory między historią a teraźniejszością.

W judaizmie pamięć o wydarzeniach biblijnych zajmuje centralne miejsce niemal we wszystkich świętach i rytuałach religijnych. Jednocześnie istnieje jednak także nakaz zapomnienia. W języku hebrajskim słowa lischkoach – zapomnieć – i koach, oznaczające zarówno władzę, jak i siłę, rymują się ze sobą. Odzwierciedla się w tym podwójna natura zapominania. Muzea wiążą się z ambicją zachowywania i przypominania. Jak jednak (żydowskie) muzea radzą sobie z zapominaniem? Co się zbiera, a co się wyrzuca? Co jest wystawiane, a czego nawet nie inwentaryzuje się?

Po 1945 roku wielu Austriaków chciało zapomnieć o tym, co się wydarzyło i w czym sami uczestniczyli. Ta „kultura zapominania” została przełamana dopiero wraz z aferą Waldheima w 1986 roku. Rozpoczęte wówczas badania roli Austrii w nacjonalsocjalizmie, pamięć o ofiarach oraz żądanie odpowiedzialności wiele zapoczątkowały i wiele wydarły zapomnieniu. Obecnie można jednak obserwować wzrost nowego ruchu, który chce zostawić historię za sobą i przeciwstawia sobie kultury pamięci różnych doświadczeń przemocy, zamiast się z nimi zmierzyć. Dlatego ważne jest, by mówić o mechanizmach zapominania i pytać, co zostaje wyparte i nadpisane, co zostaje przeoczone, a co celowo wymazane. Wystawa zachęca, by postrzegać zapominanie jako część złożonej konfrontacji z historią i teraźniejszością.

Co zapominamy? Czego nie wolno nam zapomnieć? A co być może musimy zapomnieć? Ile zapomnienia kryje się w każdym wspominaniu?

Uczestniczący artyści i artystki Arnold Dreyblatt, Dani Gal, Brigitte Kowanz, Maya Schweizer, Sigrid Sigurdsson, William Utermohlen, Gali Yudilevich, Patrick Zachmann

Alles vergessen 15 listopada 2026 – 03 października 2027 Jüdisches Museum Hohenems

Wystawa Jüdisches Museum Hohenems we współpracy z Jüdisches Museum Wien