Jiří David: Kiedy ciemność jest konieczna dla widzenia

Cykl czternastu wielkoformatowych prac Jiříego Davida z 2023 roku stanowi egzystencjalne świadectwo, w którym autor otwiera przestrzeń do krytycznej refleksji nad obecnym stanem świata i własnym wnętrzem. Formalnie nawiązuje do tradycji czternastu stacji Drogi Krzyżowej, ale nie jest bezpośrednio religijną ilustracją. Jiří David wykorzystuje ten historycznie obciążony schemat jako ramy strukturalne do zgłębiania tematów ludzkiego cierpienia, wewnętrznej transformacji i doświadczania „bycia w niepewności”. Dolną warstwę obrazów stanowi kolaż fragmentów światowych periodyków, który reprezentuje szum medialny i niekończący się strumień informacji, mogący prowadzić aż do zobojętnienia na zło. W to pole wplecione są intymne fragmenty życia autora oraz niepokojący owadzi „bestiariusz” (pchły, pająki). Te drobne formy życia symbolizują pasożytniczy składnik rzeczywistości, który niezauważalnie osiada w naszej percepcji, i przypominają tragiczne historyczne konotacje związane z dehumanizacją. Całą powierzchnię dzieł przecinają czarne, nieregularne plamy impastowej farby. Te wizualne cienie, przypominające „reszty ciał”, są metaforą niewyrażonego bólu i straty. Choć fizycznie zakrywają fragmenty pod spodem, jednocześnie je uwypuklają i wprowadzają do dzieł znaczną brutalność oraz skoncentrowane poczucie ciężaru.

Jiří David (* 1956, Rumburk) ukończył Akademię Sztuk Pięknych w Pradze, a w 1987 roku został współzałożycielem legendarnej grupy artystycznej Tvrdohlaví, która w znaczący sposób wpłynęła na kształt czeskiej sceny artystycznej na przełomie lat 80. i 90. W ciągu swojej bogatej kariery David wyprofilował się jako artysta multidyscyplinarny, który odmawia pozostawania w ramach jednego stylu czy medium; jego twórczość organicznie łączy malarstwo, fotografię konceptualną czy instalację. Typową cechą jego pracy jest krytyczna refleksja nad tematami społecznymi i politycznymi, badanie pamięci osobistej i zbiorowej oraz prowokacyjne operowanie tożsamością. Szerokiej publiczności zapisał się w pamięci przede wszystkim instalacją neonowego serca nad Zamkiem Praskim w 2014 roku, która powstała jako hołd dla dziedzictwa Václava Havla. Oprócz własnej twórczości artystycznej David długo zajmował się działalnością pedagogiczną, zwłaszcza prowadzeniem pracowni Konfrontacji Intermedialnych na praskiej UMPRUM.

Uroczysty wernisaż odbędzie się w sobotę 4 lipca 2026 roku o godzinie 18:00 w Galerii Sztuki w Karlowych Warach, Goethova stezka 6. Wystawę otworzy Jana Bömerová, dyrektor galerii, oraz kuratorka wystawy Julie Motyčka. Wystawa potrwa do niedzieli 4 października 2026 roku.