Vladimír Havlík / Pieces

Vladimír Havlík to osobowość czeskiej sceny performance i artysta konceptualny. Zajmuje się jednak również innymi formami sztuki, zwłaszcza tworzeniem obiektów, malarstwem i rysunkiem. W budynkach burgrabstwa zamku Klenová prezentuje zbiór dzieł zatytułowany PIECES, który jest wyborem z dokumentacji akcji, wydarzeń i performansów z różnych okresów twórczości artysty, w tym mniej znanych i najnowszych prac. Wystawa odzwierciedla okres od końca lat 70. XX wieku do dziś. Pomysły autora wynikają z obserwacji codziennych sytuacji i refleksji nad chwilami życia prywatnego i publicznego. Czasem jest to drobny gest, który można by postrzegać jako natychmiastowy pomysł czy reakcję na bezpośrednią sytuację, innym razem jest to z góry przemyślana akcja. Typowa dla niego jest praca z własnym ciałem, zwłaszcza w środowisku wiejskim czy miejskim. Akcje autora wywołują szerokie spektrum uczuć i myśli, które często zawierają sprzeczny lub ironicznie kwestionowany przez samego autora sens. Na przykład poważnie zamierzona akcja w trakcie zmienia się w humorystyczną hiperbolę. W niektórych performansach autor dochodzi do samej istoty bytu i kruchości współistnienia człowieka z naturą. Echa minionych wydarzeń mogą następnie przynieść kolejne znaczące zaskoczenie. Bezpośrednie wydarzenia, które powstawały od końca lat 70. i początku lat 80. XX wieku, były wypełnione poczuciem przynależności i pewnej wzajemności między samymi aktorami, a być może także publicznością. Mimo że performance i happeningi Havlíka były przeważnie apolityczne, w czasach socjalistycznej Czechosłowacji musiał on niejednokrotnie tłumaczyć swoje działania odpowiednim władzom. Autorowi chodziło jednak przede wszystkim o kwestionowanie lub osłabianie utrwalonych norm na bardziej ogólnym poziomie. W latach 90. XX wieku akcje powstawały również dla publiczności festiwalowej i galerii. Często dotyczy to współpracy na z góry ustalony temat. Vladimír Havlík systematycznie poddaje medium performance i jego dokumentację krytycznej rewizji. W 2023 roku zaczął eksperymentować ze sztuczną inteligencją. AI na podstawie instrukcji Havlíka stworzyła fotograficzne i wideo dokumentacje jego starszych, niezrealizowanych akcji i interwencji w krajobraz. Powstałe prace wydają się (na szczęście) niedoskonałe, nielogiczne, zabawne. Autor bawi się tu samym sobą, swoją postać i przebieg akcji każe tworzyć według swoich instrukcji właśnie za pomocą sztucznej inteligencji. Z instrukcjami tekstowymi, których posiada dużą ilość, eksperymentował już w przeszłości. Wzięłam udział w jednej z jego wystaw partycypacyjnych (Instrukcje do realizacji, Galeria Cella, Opawa, 2014). Wynik realizacji instrukcji „Książka zanurzona w asfalcie” można zobaczyć również na tej wystawie. Vladimír Havlík porusza się na pograniczu różnych gatunków, tematów, technik. Uczestniczy w różnych wydarzeniach, eksperymentuje, rewiduje swoje myśli. Wystawy w budynkach burgrabstwa zamku Klenová nie można traktować jako retrospektywy. Jest to jednak dość obszerna prezentacja dokumentacji minionych i fikcyjnych akcji. VLADIMÍR HAVLÍK (1959, Nové Město na Moravě) mieszka i pracuje w Ołomuńcu. Jest absolwentem Wydziału Pedagogicznego Uniwersytetu Palackiego w Ołomuńcu (1978–1983), gdzie od 1990 roku wykłada na Katedrze Wychowania Plastycznego. W 1999 roku habilitował się na UJEP w Uściu nad Łabą, a w 2020 roku uzyskał tytuł profesora na FAVU VUT w Brnie. Autor jest laureatem nagrody „Artysta ma wartość” (2015), przyznawanej twórcom/twórczyniom, których twórczość znacząco rezonuje wśród młodego i wschodzącego pokolenia artystów/artystek, oraz Nagrody Michala Ranného za rok 2025. Współpracuje z artystkami i artystami młodszego pokolenia, takimi jak Barbora Klímová, Jan Krtička, Jana Orlová, ale także ze swoim rówieśnikiem Martinem Zetem. Jest frontmanem zespołu Ostrý zub, który porusza się na pograniczu performance i muzyki. Uczestniczy również w innych działaniach artystycznych. Od 2015 roku regularnie uczestniczy w Festiwalu Nagich Form. Poza akcjami prezentuje swoje prace na wystawach indywidualnych lub grupowych w Czechach i za granicą. W 2006 roku w Domu Sztuki miasta Brna miał wystawę retrospektywną „Soft Spirit /1977–2006” (do wystawy wydano obszerny katalog).