Rzeźba grecka i rzymska

W okresie od 1 października 2026 do 29 marca 2026 duża część kolekcji jest prezentowana na wystawie specjalnej Władza i moda w Cesarstwie Rzymskim.

W świecie starożytnej Grecji i Rzymu rzeźba była jednym z najważniejszych środków wyrazu i komunikacji. Każdy posąg, głowa i relief powstawały z myślą o określonym celu i przesłaniu. Najczęściej rzeźbę umieszczano w przestrzeni publicznej, np. na rynku miejskim, na cmentarzu, w teatrze lub w sanktuariach.

Wielorakie znaczenia i funkcje rzeźby w starożytności można poznać w czternastu salach, w których znajduje się wielka kolekcja antycznej rzeźby z obszaru Morza Śródziemnego – przede wszystkim z Grecji i Cesarstwa Rzymskiego.

Wystawa jest wędrówką przez przełomowy rozdział europejskiej historii kultury. Od ok. 600 r. p.n.e., kiedy powstała wielka rzeźba grecka, do ok. 400 r. n.e., gdy Cesarstwo Rzymskie, jego ustrój i religia musiały ustąpić miejsca chrześcijaństwu i Cesarstwu Bizantyjskiemu.

Znaczną część zbioru rzeźby stanowią dzieła rzymskie. Wiele z nich jest mniej lub bardziej bezpośrednimi naśladownictwami słynnych greckich oryginałów z V i IV wieku p.n.e.

Dzieła rzymskie są źródłem wiedzy o oryginalnych dziełach greckich, które w wielu przypadkach zaginęły. Jednak w okresie cesarstwa rzymskiego budziły one tak wielkie zainteresowanie i sławę, że zainspirowały powstanie licznych rzymskich wersji.

Rzeźba rzymska nie jest jednak wyłącznie ilustracją utraconych greckich oryginałów. Jest także ważnym świadectwem własnego zaplecza duchowego i kulturowo-historycznego, mianowicie Cesarstwa Rzymskiego, jego społeczeństwa i religii.

Kilka części wystawy przybliża niektóre z kontekstów, w których pierwotnie funkcjonowała rzeźba rzymska.

Jakich słynnych greckich rzeźbiarzy, motywów i stylów preferowali wykształceni rzymscy zamawiający rzeźbę inspirowaną sztuką grecką?

Co stało w cesarskim parku w Rzymie, na wiejskiej posiadłości zamożnego Rzymianina poza miastem, w grobowcu rodziny arystokratycznej lub w rzymskim sanktuarium?

Greccy filozofowie i mężowie stanu, poeci, cesarze rzymscy oraz wybitni obywatele Rzymu zamieszkują sale antycznej kolekcji Glyptotek. Zbiór obejmuje ponad 400 portretów z greckiego i rzymskiego świata antycznego.

Kolekcja portretów Glyptotek – zwłaszcza rzymskich – jest uznawana na arenie międzynarodowej za swój zakres i wysoką jakość dzieł. Zbiór portretów cesarzy rzymskich odzwierciedla ambicję Carla Jacobsena, fundatora muzeum, by zdobyć co najmniej jeden portret każdego z cesarzy rzymskich.

Dlatego dziś w Glyptotek można stanąć twarzą w twarz z wyjątkową i niemal kompletną serią portretów cesarskich. Pierwszy cesarz Rzymu, Augustus (27 p.n.e.–14 n.e.), który stworzył Cesarstwo Rzymskie, oraz niesławny cesarz Kaligula (37–41 n.e.) znajdują się w zbiorach Glyptotek.

Inne ważne postacie historyczne również można znaleźć w kolekcji portretów Glyptotek: Pompejusz Wielki (106–48 p.n.e.), wódz i zagorzały przeciwnik polityczny Juliusza Cezara, można zobaczyć w postaci jednego z najlepszych rzymskich portretów, jakie w ogóle istnieją.