Wyspiański. „Bok stalli z Kościoła Św. Krzyża w Krakowie”. Prezentacja nowego rysunku Stanisława Wyspiańskiego w kolekcji MNK.

Muzeum Stanisława Wyspiańskiego, oddział Muzeum Narodowego w Krakowie, mieści się w Starym Spichlerzu, budynku wzniesionym w XVIII wieku, który w przeszłości służył jako spichlerz, fabryka, sklep i siedziba Stowarzyszenia Architektów Polskich. Muzeum Wyspiańskiego prezentuje prawie 150 prac artysty, z czego zdecydowana większość to prace pastelowe na papierze. Jest to technika wrażliwa zarówno na mikroklimat, jak i zanieczyszczenia, a także na światło. Z tego powodu, aby zapewnić bezpieczeństwo zbiorów, wystawa podlega cyklicznym zmianom. Na parterze można zobaczyć autoportrety Wyspiańskiego, uzupełnione wizerunkami jego najbliższej rodziny – żony i dzieci, a także portrety przyjaciół, mecenasów i bliskich znajomych. Przestrzeń uzupełniają widoki Krakowa: pejzaże stworzone z okna mieszkania przy ulicy Krowoderskiej oraz wnętrza ulic jego rodzinnego miasta. Na piętrze można podziwiać dzieła artysty, które nawiązują do trzech głównych wątków jego twórczości. Stąd sekcje wystawy noszą nazwy: Żywioły, Wawel – dramat królów i Apollo-Chrystus. Projekt witraża Bóg Ojciec i kartony do malowanej dekoracji kościoła Franciszkanów w Krakowie, model Akropolis, projekty witraży do Katedry Wawelskiej, propozycje dekoracji, mebli i tkanin do budynku Krakowskiego Towarzystwa Lekarskiego wskazują na wieloaspektowość twórczości artysty, od malarstwa, poprzez sztukę użytkową, aż po architekturę. W podziemiach budynku, w sali Moje Książki, eksponowana jest m.in. kolekcja książek Stanisława Wyspiańskiego, z jego odręcznymi notatkami i pierwszymi wydaniami jego dramatów, a także prace innych autorów, dla których artysta tworzył okładki i ilustracje. Obok, w przestrzeni Metamorfoza, można zobaczyć przedmioty teatralne: plakaty do inscenizacji sztuk Wyspiańskiego, wybrane zdjęcia i fragmenty filmów z najsłynniejszych inscenizacji i adaptacji filmowych dzieł literackich artysty. Można również obejrzeć krótkie wideo VR poświęcone Stanisławowi Wyspiańskiemu. Obecna edycja wystawy została wzbogacona o prezentację rysunku Stanisława Wyspiańskiego, Bok stalli z Kościoła Św. Krzyża w Krakowie, zakupionego do zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie. Dzieło to powstało w 1896 roku, podczas renowacji Kościoła Św. Krzyża w Krakowie (w latach 1896-1898). Na prośbę architektów prowadzących prace konserwatorskie w tej świątyni, Tadeusza Stryjeńskiego i Zygmunta Hendla, Wyspiański przygotował kalki polichromii i wyposażenia kościoła. Malarz wykorzystał rysunek bocznej części oparcia stalli do zilustrowania swoich tekstów. Artykuł zatytułowany Święty Krzyż został opublikowany w „Życiu” 6 listopada 1897 roku, natomiast tekst zatytułowany Dawna polichromia kościoła św. Krzyża w Krakowie ukazał się w „Roczniku Krakowskim” tom 1 z 1898 roku. Artysta wykorzystał ilustrację stalli również w dziele, które napisał wspólnie z Lucjanem Rydlem, zatytułowanym Epilog przedstawienia uroczystego w Teatrze Krakowskim w dniu 27 czerwca 1898 roku na cześć Adama Mickiewicza. Kuratorzy: Magdalena Laskowska, Łucja Skoczeń – Rąpała. Stanisław Wyspiański, Bok stalli chórowych z Kościoła Św. Krzyża w Krakowie, 1896, ołówek na papierze, sygnowany u dołu po prawej ołówkiem w kompozycji: „SW”, poniżej ołówkiem: „Widok z boku na stalle z kościoła Św. Krzyża w Krakowie (1896, rysunek Stanisława Wyspiańskiego)”