Zamki wokół Liberca

Liberec uważany jest za nowoczesne miasto przemysłowe, w którego okolicach mało kto szukałby średniowiecznych zamków. Rozwój tych wyjątkowych historycznych budowli obejmuje co najmniej trzy wieki intensywnych przemian, od prostych drewnianych chat po skomplikowane systemy forteczne lub nowożytne zamki arystokracji. Zamek łączył funkcje militarne, mieszkalne i administracyjne, a każdy z zamków do dziś zajmuje swoje unikalne miejsce w naszej historii. Nie są to jednak obiekty izolowane; istnieje między nimi wiele powiązań, których odkrycie i przedstawienie jest zadaniem współczesnych historyków i archeologów, którzy przygotowują ten projekt wystawowy na podstawie swoich aktualnych ustaleń. Wystawa prezentuje zamek jako fenomen, tj. ogólną kategorię, która w przypadkach „libereckich” konkretnie i namacalnie zamanifestowała się w danym miejscu i czasie.

Trzon wystawy stanowią rekonstrukcyjne modele 3D lokalnych zamków w skali 1:72, które powstały na podstawie dokładnych pomiarów technicznych zachowanych fragmentów budowlanych i otaczającego terenu. Modele przedstawią najstarszy wygląd zamków Grabštejn, Hamrštejn, Frýdlant, Návarov, Jezdec i Roimund.

Celem wystawy jest ukazanie powiązań i kontekstów lokalnych zamków. Po kontekście historycznym w szerszym tego słowa znaczeniu następuje kontekst architektoniczny, wojskowy, heraldyczny lub religijny, zawsze w stopniu odpowiadającym naszemu aktualnemu stanowi wiedzy. Jednocześnie będziemy szukać kontekstów geologicznych i geograficznych, społecznych, a nawet politycznych. Ponieważ zamek to nie tylko budowla w krajobrazie; zamek to także strategiczny punkt oporu, centrum administracyjne, mieszkanie i schronienie, mógł nawet być siedzibą wspólnoty religijnej.

Każdy zamek ma swoje unikalne życie. Jakoś został założony, jakoś się rozwijał i jakoś się skończył. Czasami w ruinach, czasami przekształcił się w inny obiekt, czasami zniknął całkowicie nawet z pamięci do tego stopnia, że nie wiemy, jak się właściwie nazywał. Ten kontekst również wystawa uwzględnia w kontrastach między idealnymi rekonstrukcjami modeli a udokumentowaną aktualną sytuacją. Wystawa realizowana jest we współpracy z ośrodkiem Curia Vítkov, który zapewni funkcjonalne repliki średniowiecznych machin wojennych w rzeczywistej skali i zaoferuje program zajęć towarzyszących, w szczególności warsztatów poświęconych średniowiecznym rzemiosłom i życiu codziennemu na zamkach. Do wystawy przygotowywana jest reprezentatywna publikacja.

Wystawa realizowana jest dzięki wsparciu finansowemu Ministerstwa Kultury Republiki Czeskiej.