Szczelina przemiany

Artyści: Adam Trbušek, Artur Magrot

Kurator: Matej Pancurák

Współpraca: Šárka Zahálková

Wernisaż: 24 · 10 · 2026

Badawczo-wystawienniczy projekt Szczelina przemiany jest zwieńczeniem długotrwałych badań artystycznych Adama Trbuška i Artura Magrota. W trakcie kilkuletniej rezydencji pod egidą stowarzyszenia Offcity (2018–2025), której pośredniczyła jego współzałożycielka Šárka Zahálková, autorzy systematycznie mapowali transformację pardubickich Młynów Automatycznych – uchwycili ich surową przemianę z industrialnej fabryki mąki w nową instytucję sztuk wizualnych. (We wczesnej fazie początkowych badań i konceptualizacji autorzy współpracowali również z teoretykiem Václavem Janoščíkiem i performerką Kateřiną Szymanską).

Ekspozycja radykalnie wykracza poza granice klasycznego charakteru dokumentalnego. Jej centralny rdzeń stanowi instalacja wideo, która definiuje nowy sposób „dokumentacji” i krytycznie reevaluuje sytuację „przed i po”. Poprzez pracę z podkolekcją rzeźbiarską Gočár Gallery i postmedialnym obiektem holograficznym autorzy tworzą dla widza imponującą przestrzeń scenograficzną.

W niej Szczelina staje się krytycznym polem do badania pamięci zbiorowej i wewnętrznych mechanizmów władzy. W duchu myślenia Eyala i Ines Weizmanów obraz nie funkcjonuje tu jako pasywny dowód, lecz jako aktywne narzędzie interpretacji. Projekt otwiera tym samym fundamentalne pytania: Co z naszej przeszłości pozostanie dostępne dla publiczności, co pozostanie ukryte w depozytach i jak będzie kształtować się tożsamość tej przestrzeni? Jakie dynamiki władzy decydują o tym wszystkim?