GA-I-SU-RA

„Z nudy spędziłem niezliczone dni, przykuty do kamienia do pocierania, próbując uchwycić na papierze strzępki rzeczy, które biegały mi po głowie w dziwnych, pomieszanych strumieniach, doprowadzając mój umysł często na skraj szaleństwa.” – Yoshida Kenkō: Zapiski z nudy, tłumaczenie: Petr Geisler, w: Zapiski z wolnych chwil, Odeon, Praga, 1984 Czeski japonista, tłumacz, dziennikarz, kaligraf, fotograf i pedagog Petr Geisler (1949–2009) w bardzo specyficzny i oryginalny sposób wpłynął na rozwój stosunków między Czechami (byłą Czechosłowacją) a Japonią, i to nie tylko poprzez zdecydowane pociągnięcia i uderzenia pędzla. Wystawa poświęcona całokształtowi twórczości Geislera przedstawi go w dotychczas najbardziej kompleksowej formie – od jego ekspresyjnych kaligrafii, które spontanicznie tworzył w wolnych chwilach między pracą, przez fotograficzne wielokrotne ekspozycje z Japonii lat 80., aż po monumentalny zapis buddyjskiej Sutry Serca, który kiedyś zdobił ścianę pasażu w pałacu Metro na Národní třídě w Pradze. Przestrzeń ekspozycji jest wniknięciem w świat Geislera. Swoje silne kaligraficzne pociągnięcia Geisler utrwalał nie tylko tradycyjnie tuszem na papierze, ale także płynnymi emaliami, a nawet wybielaczem na kartonach, foliach czy rolkach termicznego papieru faksowego, nawiązując do biura dziennikarza-korespondenta, które zajmował do początku milenium. Kaligrafia dla Geislera była nie tylko wyrazem artystycznym, ale częścią codzienności, rytuałem, odprężeniem, środkiem myślenia, poezją, przyjemnością dla niego samego i jego przyjaciół. Zawsze miał na stole swoje pędzle i kamień do tuszu. Jako samouk stworzył własny styl, który całkowicie wymykał się konwencjom i pod wieloma względami stał się legendą. Styl, który często przypomina kaligrafie mistrzów zen i jest na wskroś daleki od przejawów amatorstwa i dążenia do „ładnego pisania”. Przez ponad trzy dekady Geisler był korespondentem zagranicznym prestiżowego japońskiego dziennika Yomiuri Shimbun. Wystawa akcentuje również ten aspekt – oryginalne artykuły prasowe Geislera, które pisał w doskonałej japońszczyźnie (często publikowane bez poprawek językowych japońskiej redakcji), środowisko pracy oraz świadectwa jego kolegów, przyjaciół czy uczniów przybliżają jego życie między dwoma światami: japońskim pismem a czeską rzeczywistością, tekstem a obrazem, precyzją dziennikarstwa a swobodą gestu artystycznego. Wystawa zaprezentuje również autentyczne przedmioty z prywatnego archiwum Geislera – kaligraficzne przybory do pisania, osobiste pieczęcie, noszące fonetyczny zapis jego nazwiska w znakach 我意須羅 (GA-I-SU-RA), artefakty z legendarnego biura Geislera, do którego w latach 90. przychodziło wielu japonistów na lekcje, a także slajdy z Japonii, nagrania filmowe happeningów japonistów z lat studenckich oraz unikalną instalację i historyczną rekonstrukcję happeningu Sutra Serca, w której zwiedzający znajdzie się wewnątrz samego tekstu jednej z najbardziej znanych sutr buddyjskich. GA-I-SU-RA to nie tylko wystawa oddająca hołd osobie i twórczości Petra Geislera, ale także hołd dla kaligrafii jako formy wewnętrznego wyrazu. Jest przypomnieniem, że pisanie i piękne pismo od zawsze były naturalnym odzwierciedleniem (nie tylko) czystej duszy. Kuratorzy: Ester Geislerová, Petr Holý Koncepcja wystawy: Ester Geislerová, Aňa Geislerová