Biennale W sprawie sztuki 2026

Czwarta edycja biennale Ve věci umění (W sprawie sztuki) przedstawia sztukę jako konieczność, bez której nasze społeczeństwo nie może się obejść. Trzymiesięczna wystawa i program towarzyszący pod podtytułem Niezbędne życzenia odbędą się od 12 czerwca do 13 września 2026 roku w National Gallery Prague – Veletržní palác, GAMPA – Galerii miasta Pardubic oraz w centrum sztuki Tusculum Prague. Na biennale zaprezentuje się ponad 30 artystów, artystek i kolektywów z Czech, Polski, Ukrainy, Gruzji, Palestyny, Słowacji i innych krajów. Specjalnie na biennale powstaje sześć nowych projektów artystycznych, które przygotowują artyści i artystki Noor Abed, David Apakidze, Yana Bachynska a.k.a. Jan Bačynsjkyj, Adrián Kriška, Aliza Orlan i Tadamun Kolektiv. Projekt wspólnie kuratorują Jaroslava Tomanová, Jakub Gawkowski i František Fekete. Wstęp na całą wystawę i wydarzenia programu towarzyszącego jest bezpłatny. Biennale organizuje tranzit.cz we współpracy z National Gallery Prague i GAMPA – Galerią miasta Pardubic. Głównym partnerem tranzit.cz jest fundacja ERSTE.

Biennale Ve věci umění 2026: Niezbędne życzenia

Czwarta edycja biennale Ve věci umění przedstawia sztukę jako konieczność, bez której nasze społeczeństwo nie może się obejść. Trzymiesięczna wystawa i program towarzyszący pod podtytułem Niezbędne życzenia odbędą się od 12 czerwca do 13 września 2026 roku w National Gallery Prague – Veletržní palác, Galerii miasta Pardubic (GAMPA) oraz w centrum sztuki Tusculum Prague. Na biennale zaprezentuje się ponad 40 artystów, artystek i kolektywów artystycznych z Belgii, Białorusi, Czech, Gruzji, Indonezji, Iranu, Niemiec, Polski, Austrii, Rumunii, Palestyny, Syrii, Słowacji, Wielkiej Brytanii i Ukrainy. Specjalnie na biennale powstało sześć nowych projektów artystycznych, które stworzyli artyści i artystki Noor Abed, David Apakidze, Yana Bachynska a.k.a. Jan Bačynsjkyj, Adrián Kriška, Aliza Orlan oraz Leila Basma i Zaher Jureidini. Biennale wspólnie kuratorują Jaroslava Tomanová, Jakub Gawkowski i František Fekete. Wstęp na całą wystawę i wydarzenia programu towarzyszącego jest bezpłatny. Biennale organizuje tranzit.cz we współpracy z National Gallery Prague, GAMPA – Galerią miasta Pardubic, a także Petrohradská kolektiv. Głównym partnerem tranzit.cz jest fundacja ERSTE.

Wystawa

Najobszerniejsza część bienalowej wystawy w National Gallery Prague w Wielkim Dziedzińcu Veletržního palác prezentuje, oprócz nowych oryginalnych projektów (Abed, Apakidze, Bachynska / Bačynsjkyj, Kriška, Orlan, Basma & Jureidini), także twórczość słowackiej malarki Hany Garovej, polskiej artystki wizualnej i performerki Nadii Markiewicz, słowackiego artysty interdyscyplinarnego Jana Duriny, ukraińskiego twórcy i anarchisty Davyda Chychkana, słowackiej artystki intermedialnej, kuratorki i aktywistki Ladislavy Gažiovej, niemieckich fotografów Jürgena Baldigy i Arona Neuberta, białoruskiego artysty wizualnego Gleba Amankulova, słowackiej artystki multimedialnej i performerki Tiny Bxtq, polskiej malarki, performerki i filmowczyni Margaret Raspé, belgijskiej artystki wizualnej Anne-Mie van Kerckhoven lub współpracę malarki Bronislavy Orlickiej i projektantki tekstyliów Zuzany Smrkovskiej. Druga część bienalowej wystawy w Galerii miasta Pardubic (GAMPA) przedstawi dzieła czeskiej artystki i fotografki Běly Kolářovej, ukraińskiego rzeźbiarza, performera, grafika i filozofa Fedora Tetjanyča, słowackiego multidisciplinarnego artysty Alexa Sihelsk*, polskiego malarza i performera Cezarego Bodzianowskiego, portugalskiej filmowczyni Isadory Neves Marques, rumuńskiego malarza Ștefana Bertalana, irańskiego filmowca Nosrata Karimiego, a także polskiej artystki Liliany Zeic. Trzecia część biennale w praskim centrum kultury Tusculum będzie gospodarzem projektu multidyscyplinarnego kolektywu artystycznego StonyTellers – nowo powstającego ogrodu warzywnego, który jest częścią zewnętrznego terenu Tusculum. W ramach programu odbędzie się tu seria warsztatów i happeningów z StonyTellers, warszawską platformą społecznościową GALAS (Галас) i muzykiem Zoi Michailova.

Artyści, artystki i kolektywy

National Gallery Prague – Veletržní palác

AntiGonna, Noor Abed, Szymon Adamczak, Željka Aleksić, Gleb Amankulov, David Apakidze, Yana Bachynska / Jan Bačynsjkyj, Jürgen Baldiga, Leila Basma & Zaher Jureidini, Rufina Bazlova / Stitch It Collective, Tina Bxtq, Michal Durda / Izbova teplota, Jan Durina, Fůd, Hana Garová, Ladislava Gažiová, Davyd Chychkan, Anne-Mie Van Kerckhoven, Adrián Kriška, kroužek intersekce, Nadia Markiewicz, Shabu Mwangi, Aron Neubert, Aliza Orlan, Bronislava Orlická & Zuzana Smrkovská, Taring Padi, Cezary Poniatowski, Publik Universal Frxnd, Margaret Raspé, Nour Shantou, Shella Radio, Felipe Steinberg, Alina Sokolova, Huda Takriti, Jiří Žák

GAMPA – Galerie města Pardubic Ștefan Bertalan, Cezary Bodzianowski, András Cséfalvay, Nosrat Karimi, Seba Kayan, Anne-Mie Van Kerckhoven, Běla Kolářová, Isadora Neves Marques, Margaret Raspé, Alex Sihelsk*, Fedir Tetjanyč, Liliana Zeic

Tusculum Praga GALAS (Галас), Zoi Michailova, StonyTellers

Niezbędne życzenia

Kuratorskie podejście do tematu wychodzi z pojęcia konieczności jako siły życiowej i politycznego drogowskazu przy podejmowaniu decyzji. W tym kontekście sztuka nie jawi się jako estetyczny wybór, towar czy sprofesjonalizowana działalność, lecz jako instynktowna, cielesnie zakorzeniona reakcja na przeżywane warunki; jako coś nieuniknionego, wpisanego w samą strukturę codziennego życia i jego polityki. „Konieczność może przybrać formę protestu jako środka przetrwania i jako wyrazu życia, może jednak ujawnić się także jako intymny gest, ukrycie się lub zwrócenie się do własnego wnętrza. Biennale przedstawia twórczość artystyczną jako środek solidarności i współczucia, który służy jako nośnik, przedstawiciel lub narzędzie wsparcia dla tych, którzy stawiają opór, ale także jako sposób radzenia sobie z osobistą pilnością. Praktyki te wzmacniają relacje międzyludzkie od wewnątrz, wzmacniają uciszone głosy i żywią nadzieję, zapraszając pokrewne jednostki do reagowania na ucisk” – mówią kuratorzy we wspólnym oświadczeniu do wystawy.

Historia biennale

Biennale Ve věci umění to interdyscyplinarny projekt inicjatywy na rzecz sztuki współczesnej tranzit.cz, który odbywa się co dwa lata w Pradze i w innych miejscach. Biennale prezentuje podejścia artystyczne odzwierciedlające współczesny świat i oferujące nieoczekiwane sposoby jego interpretacji i głębszego zrozumienia. Podobnie jak tranzit.cz, biennale również kieruje się kodeksem feministycznych instytucji artystycznych. Bierze pod uwagę i jednocześnie kwestionuje hierarchie społeczne i strukturalne oraz tworzy przestrzeń dla cierpliwego i empatycznego budowania relacji, które są podstawowym elementem odpornego i spójnego społeczeństwa. Wystawę i program towarzyszący trzeciej edycji w 2024 roku odwiedziło ponad 15 000 widzów. Inicjatywa tranzit.cz została założona w 2002 roku. Obecnie, oprócz biennale, organizuje również rezydencje artystyczne i kuratorskie, wydaje publikacje artystyczne oraz teksty z dziedziny teorii krytycznej i prozy, a także produkuje podcasty o kulturze współczesnej, które są swobodnie dostępne. Od 2023 roku organizuje Performance Art Festival. tranzit.cz jest częścią międzynarodowej sieci tranzit.org, której głównym partnerem jest fundacja ERSTE.