Wystawa „«Jestem zwierzęciem politycznym.» Jerzy Giedroyc i „Kultura” 1947–2000”

WYSTAWA PRPZEDŁUŻONA DO 13 GRUDNIA.

WERNISAŻ: 25 czerwca godz. 18:00 WEEKEND OTWARCIA: 27-28 czerwca (w weekend otwarcia wstęp na wystawę kosztuje złotówkę).

W roku Jerzego Giedroycia ustanowionego przez Senat RP, Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie zaprasza na wystawę poświęconą jednej z najważniejszych postaci polskiego życia intelektualnego XX wieku oraz stworzonemu przez niego Instytutowi Literackiemu i miesięcznikowi „Kultura”. Ekspozycja „Jestem zwierzęciem politycznym”. Jerzy Giedroyc i „Kultura” 1947–2000 prezentowana będzie od 25 czerwca do 31 października 2026 roku.

Wystawa ukazuje działalność Jerzego Giedroycia na styku polityki, literatury i życia społecznego. Prowadzi widza przez kolejne etapy jego biografii – od doświadczeń młodości i działalności publicystycznej w okresie międzywojennym, przez wojenną emigrację i powstanie Instytutu Literackiego, aż po ponad półwieczną historię paryskiej „Kultury”, która stała się jednym z najważniejszych niezależnych ośrodków polskiej myśli politycznej i literackiej na emigracji.

Szczególne miejsce w narracji wystawy zajmuje literatura i środowisko twórców skupionych wokół Jerzego Giedroycia. Zwiedzający będą mogli zobaczyć fotografie, dokumenty archiwalne oraz rękopisy związane z najwybitniejszymi autorami publikującymi na łamach „Kultury” i w Instytucie Literackim, między innymi Czesławem Miłoszem, Jerzym Stempowskim, Witoldem Gombrowiczem, Józefem Czapskim, Juliuszem Mieroszewskim, Konstantym A. Jeleńskim, Józefem Wittlinem czy Stanisławem Vincenzem.

Istotnym elementem ekspozycji będzie również korespondencja Jerzego Giedroycia z pisarzami i intelektualistami – wyjątkowe świadectwo relacji, które wykraczały poza współpracę wydawniczą i tworzyły rozległą sieć kontaktów skupionych wokół idei wolnej kultury i niezależnej myśli. Na wystawie zaprezentowane zostaną także dzieła malarskie Józefa Czapskiego i Jana Lebensteina ze zbiorów Muzeum Literatury.

Ekspozycja powstaje we współpracy z Association Institut Littéraire „Kultura” w Maisons-Laffitte, dzięki czemu publiczność będzie miała okazję po raz pierwszy zobaczyć liczne materiały pochodzące z archiwum Instytutu Literackiego – miejsca, które przez pół wieku było siedzibą wydawnictwa i redakcji pisma Jerzego Giedroycia.

Wystawa jest opowieścią o roli słowa, literatury i niezależnej refleksji w zmaganiach z totalitaryzmem, a zarazem przypomnieniem znaczenia dziedzictwa Jerzego Giedroycia i paryskiej „Kultury” dla współczesnej polskiej kultury oraz myśli politycznej.

Dzieła prezentowane na wystawie pochodzą ze zbiorów Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie oraz z Archiwum Instytutu Literackiego w Maisons-Laffitte z wyjątkiem obiektów opatrzonych informacją o źródle.

Wystawa została zrealizowana w ramach obchodów Roku Jerzego Giedroycia, ustanowionego przez Senat RP (2026). Dofinansowano ją ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego. Honorowy patronat nad wystawą sprawują:

Marszałek Senatu Rzeczypospolitej Polskiej Małgorzata Kidawa – Błońska Marszałek Województwa Mazowieckiego Adam Struzik Burmistrz Dzielnicy Śródmieście m. st. Warszawy Aleksander Ferens Partnerem wystawy jest Stowarzyszenie Instytut Literacki Kultura w Maisons-Laffitte.

Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza jest finansowane ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Samorządu Województwa Mazowieckiego

Patronat honorowy:

Patroni medialni:

Kolofon: „JESTEM ZWIERZĘCIEM POLITYCZNYM” JERZY GIEDROYC I „KULTURA” 1947–2000 Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie 25 czerwca – 31 października 2026

Dyrektor Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza: dr Beata Michalec Kuratorzy, autorzy scenariusza: Agnieszka Papieska, Andrzej Stanisław Kowalczyk Opieka konserwatorska: Urszula Więch-Jędras Aranżacja wystawy: Kuba Maria Mazurkiewicz Przekład na język angielski: Agnieszka Pokojska Prace wydawnicze: Alicja Kmiecińska, Marta Cyzio Wydruki kopii wystawowych: RUBICON Marcin Hryniewiecki Montaż: Krzysztof Czerwiński, Krzysztof Prylewski, Grzegorz Szulc Promocja: Piotr Dymmel, Olga Wybodowska Serdeczne podziękowania za pomoc w realizacji wystawy zechcą przyjąć koleżanki i koledzy z Muzeum Literatury: Sonia Jaszczyńska, Małgorzata Kawecka, Edyta Kędrek-Motyka, Anna Lipa, Jan Owczarek, Katarzyna Piktel, Grażyna Ryfka, Marek Skrzyński, Emilia Tomasik.