Klucz w Zamku – DreamWear

Klucz w Zamku

Urszula Pieregończuk

DreamWear

27 października – 6 grudnia 2026 r.

31 października 2026 r. – Spotkanie z artystką, godz. 15.00 wstęp wolny na hasło "Klucz w Zamku"

Strój w pracy Urszuli Pieregończuk z 2024 roku pt. DreamWear niemal całkowicie pokrywają postaci znane z filmów animowanych. Większość z nich pochodzi z produkcji z lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych oraz początku XXI wieku, na których wychowało się pokolenie artystki. Pieregończuk interesuje to, jak bajki oglądane w dzieciństwie tworzą wspólny świat wyobrażeń i wpływają na sposób postrzegania rzeczywistości.

Z przodu stroju widoczni są bohaterowie kojarzeni z pozytywnymi cechami, między innymi Ariel, Bambi i Królewna Śnieżka. Z tyłu artystka umieściła postaci mroczne, takie jak Cruella de Mon, Hades czy Kapitan Hak. Zestawienie przypomina o złożoności naszego wewnętrznego świata — o tym, co chętnie pokazujemy, ale także o tym, co pozostaje ukryte. Bajkowi bohaterowie podpowiadają przecież, czym są dobro i zło, przyjaźń, odwaga, sukces i porażka.

Co łączy to współczesne dzieło z XVII-wiecznym Portretem Maksymiliana Franciszka Ossolińskiego z synami? Na dawnym obrazie chłopcy przypominają pomniejszone wersje dorosłego mężczyzny. Noszą podobne stroje, wskazujące na ich przynależność do świata szlachty. Płótno przedstawia ich przede wszystkim jako synów swojego ojca i przyszłych przedstawicieli rodu. Pokazuje rzeczywistość, w której liczą się pochodzenie, ciągłość i miejsce zajmowane w społeczeństwie, a nie indywidualny charakter.

Obie prace, zestawione w ramach cyklu interwencji sztuki współczesnej Klucz w Zamku, opowiadają o dzieciństwie jako czasie poznawania świata. Na dawnym portrecie synowie dziedziczą określone miejsce w rodzinie i społeczeństwie. W DreamWear dziecko otrzymuje zbiór historii, postaci i emocji, dzięki którym może wyobrażać sobie świat oraz własne w nim miejsce. W obu dziełach szczególnego znaczenia nabiera strój — druga skóra stworzona przez kulturę. Kontusz mówi o przynależności do określonej grupy i tradycji, a postaci pokrywające DreamWear przywołują obrazy i emocje zapamiętane z dzieciństwa. W pierwszym przypadku to najbliżsi przekazują nam swoje opowieści, w drugim robi to kultura masowa. Obie prace skłaniają do namysłu nad tym, jak silnie definiują nas narracje i obrazy, wśród których dorastamy. Być może najważniejsze jest jednak pytanie: Kto dzisiaj — i za pomocą jakich treści — kształtuje w cyfrowym świecie osobowość i system wartości przyszłych dorosłych?

Urszula Pieregończuk (ur. 1984) – artystka wizualna, rzeźbiarka i reżyserka form wideo. Absolwentka Wydziału Artystycznego Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. W 2025 roku obroniła z wyróżnieniem rozprawę doktorską pt. Człowiek współczesny w czasach postprawdy.

Od 2021 roku tworzy silikonowe, humanoidalne obiekty, które pokrywa tatuażami. Na ich powierzchni zestawia obrazy zaczerpnięte z popkultury, historyczne fotografie, wizerunki polityków, reklamy oraz logotypy produktów i korporacji. Powstające w ten sposób kolaże pokazują, jak obrazy tworzone i narzucane przez innych kształtują tożsamość jednostki.

Laureatka Samsung Art Master oraz Festiwalu In Out w Gdańsku. Jej prace prezentowano m.in. w CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie, CSW Łaźnia w Gdańsku oraz Instytucie Pileckiego w Nowym Jorku. Znajdują się również w kolekcji Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku. Mieszka i pracuje w Lublinie.

Kuratorka

Monika Przypkowska

Komisarz organizacyjny

Paweł Martosz

Dział Wystaw

Robert Gruszka, Piotr Kubiak, Magdalena Jaroć, Kamil Nowiński, Krzysztof Nowiński, Franciszek Wolf, Dariusz Zgiet

Oświetlenie

Dominik Bojar, Janusz Duczman, Robert Jasiński

Dział Promocji i Komunikacji

Anna Buczyńska, Mateusz Kaczyński, Bartosz Kolczykiewicz, Mikołaj Krupa, Weronika Kuryło, Szymon Majcherowicz, Dorota Parzyszek, Dorota Piskorska, Aleksandra Sajdak, Monika Siadak-Wereda, Paulina Szwed-Piestrzeniewicz, Anna Żak

Redakcja

Urszula Drabińska

Tłumacz

Bartek Kurtycz

Dział Konserwacji

Tomasz Buźniak, Piotr Halski

Pełnomocniczka ds. dostępności

Urszula Kubiszyn