Roboty v Koperníkovi

Gdzie leży dolina niesamowitości?

Dolina niesamowitości to termin stosowany w hipotezie naukowej, zgodnie z którą robot wyglądający podobnie jak człowiek wywołuje u obserwatorów dziwne odczucia – niechęci, strachu, dyskomfortu. Hipotezę tę potwierdza wiele badań naukowych. Niewiele osób miało jednak okazję osobistego doświadczenia kontaktu z antropomorficznym robotem. Teraz w Koperniku jest ich kilka. Czy, wchodząc z nimi w kontakt, czujesz się nieswojo? A może któryś z nich jest dla Ciebie wyjątkowo niepokojący?

Sama nazwa jest dość nieintuicyjna i wywołuje skojarzenia raczej geograficzne. Dolinę niesamowitości (ang. uncanny valley) po raz pierwszy opisał przez prof. robotyki Masahiro Mori, który w 1970 roku badał emocjonalne reakcje ludzi na wygląd zewnętrzny robotów. Początkowo badani bardzo dobrze przyjmowali humanolidalne maszyny - im bardziej robot był podobny do człowieka, tym cieplejsze budził uczucia. Nieoczekiwanie okazało się jednak, że istnieje pewna granica. Roboty o „ciele” wiernie imitującym ludzkie zaczęły spotykać się z negatywnym odbiorem. Na podstawie wyników swoich badań prof. Mori stworzył wykres obrazujący poziom komfortu psychicznego w zależności od stopnia podobieństwa robota do człowieka. Widać na nim doskonale stały wzrost, a potem nagły spadek. Ten „dołek” na rysunku (gwałtowne obniżenie komfortu psychicznego) to właśnie dolina niesamowitości.