Lukáš Macháček. Hanácká

Projektant mody Lukáš Macháček (*1989 w Ołomuńcu) jest znaną postacią na krajowej scenie mody. Jego podejście do mody jest wyrafinowane i opiera się na głębokim badaniu wybranego tematu, charakteryzuje się rozbudowanymi sylwetkami wywodzącymi się z klasycznej elegancji, doprawionymi świeżym buntem.

W swoim najnowszym projekcie poklatkowym, który powstał we współpracy z Morawską Galerią i którego kulminacją jest wystawa w Willi Jurkoviča, projektant wraca do swoich morawskich korzeni, do warstw tradycji, pamięci zbiorowej, ludowej mądrości, magii. Przedstawia modę jako środek komunikacji ze światem, klucz do jego doświadczenia, skrót, który z chaosu świata wydobywa to, co najważniejsze. Wystawa rozwija motyw jego kolekcji mody Hanácká, która jest zwieńczeniem długoterminowej, intymnej koncepcji projektanta: „Oby każdy, kto zobaczy, poczuje lub odbierze pokaz, kolekcję czy wystawę, poczuł, zobaczył lub odebrał wszystko, co potajemnie dzieje się w mojej duszy i umyśle. Jest to w każdym splocie, wątku czy ściegu kolekcji… W Hanácką włożyłem swoje serce. Jest w niej lekkość płynąca z wolności bycia sobą, bez względu na to, co myślą inni. Chyba po raz pierwszy wracam w niej także do rodzinnych Moraw, do rodzinnych klejnotów tradycji, które wielu ignoruje” – mówi Lukáš Macháček.

W kolekcji odbija się sylwetka stroju ludowego, ale także ukryte symbole serca, pasemek czerwonej krwi, miłości i cierpienia, losu i woli jego zmiany. Warstwowanie, z którym Lukáš Macháček pracuje także w tej kolekcji, przypomina warstwy czasu. Pojawiają się tu jednak również drobne motywy, takie jak niektóre celowo niedokończone szwy, które są wyrazem wyzwolenia z ról, które przypisuje nam i oczekuje od nas otoczenie. Lukáš Macháček symbolicznie wraca do samego początku swojej drogi projektowej, kiedy nie miał potrzebnej maszyny do szycia, a niedopracowane szwy były czasem koniecznością. Teraz stają się gestem wyzwolenia, ale także świadomym elementem dekoracyjnym. Kuratorsko i kreatywnie w koncepcję kolekcji zaangażowała się Eva Sýkorová Čomborová, słowacka publicystka i kuratorka mody i sztuki: „Hanácká jest synonimem autentycznego świadectwa, opowieścią o sensie obrzędów i bytu, o wolności, o prawdzie, o miłości, o czasie życia. To jest sam Lukáš. Kolekcja stanowi czyste połączenie mody, sztuki i wszystkiego, co ponad, w jedną symbiotyczną całość.”

Wystawa nawiązuje do dekadenckiego środowiska Domu Jurkoviča, jego ducha, do panującej tu magicznej atmosfery poprzez historię, której centralnym punktem jest kobieta i jej ubiór. Nie jest on jedynie powłoką czy odzieniem, lecz archiwum pamięci zbiorowej i indywidualnej, tradycji, historii, a także nadziei i ambicji teraźniejszości oraz odwagi na przyszłość. Kobieta i jej strój symbolizują sumę tych warstw, które materializują się w poszczególnych elementach ubioru. Każdy z nich ma nie tylko swoje funkcjonalne, ale i magiczne znaczenie, które rezonuje samo w sobie, a w całości brzmi jak harmonijna polifonia. Dlatego też wystawa rozgrywa „historię” na wielu płaszczyznach – czasowych, przestrzennych i formalnych. Przeszłość i tradycja przeplatają się tu z duchem współczesności i wizją przyszłości, która łączy się z magicznym rytuałem wróżenia z kart.

Symbol odgrywa ważną rolę w koncepcji wystawy, odwołując się nie tylko do archetypu stroju ludowego, ale także do ornamentu i jego intuicyjnego odczytywania. Odzwierciedla się to tu również w formie przetworzonych rewersów kart mariaszowych, które nawiązują do ludowego mistycyzmu i podstaw dawnej wiary w dobro oraz obaw przed uzurpującą siłą zła. Tutaj są one również symbolem odwagi do przeciwstawienia się złu, nadziei i woli życia oraz szczęścia.

Szczególne podziękowania autorzy wystawy składają Norze Grundovej, redaktor naczelnej Harper's Bazaar Czech Republic.