Symbole wolności. Historia godła i barw narodowych

Otwarcie wystawy: 29.09 (wtorek), godz. 12.00

Skąd się wzięły polskie symbole narodowe i jakie były ich dzieje? Od 29 września 2026 do 31 grudnia 2027 roku odpowiedzi na te pytania będzie można znaleźć na nowej wystawie czasowej w Muzeum Hymnu Narodowego w Będominie, oddziale Muzeum Narodowego w Gdańsku, mieszczącym się w zabytkowym dworze szlacheckim, gdzie urodził się Józef Wybicki.

Wystawa pokazuje symbole narodowe jako żywy język pamięci oraz formy, które zmieniały się wraz z losem państwa, lecz nigdy nie straciły zdolności wyrażania najważniejszych wartości: wolności, godności i ciągłości tradycji. Opowiada o tożsamości, dumie i historii zapisanej w narodowych barwach, odkrywając genezę najstarszych polskich znaków, wyjaśniając ich znaczenie oraz pokazując, jak się dynamicznie zmieniały na przestrzeni wieków. Te proste znaki – Orzeł Biały, kokarda narodowa czy biało‑czerwona flaga – stały się nośnikami emocji i doświadczeń kolejnych pokoleń, towarzysząc chwilom triumfu i klęski, nadziei i oporu, a jednocześnie pozostając przestrzenią, w której każdy mógł odnaleźć własną historię.

Sercem ekspozycji jest bogata kolekcja wizerunków godła narodowego, pozwalająca prześledzić ewolucję Białego Orła poprzez liczne eksponaty pamiętające czasy potęgi dynastii Jagiellonów, moment odzyskania niepodległości w 1918 roku, aż po formy całkiem współczesne. Oprócz wizerunków godła na ekspozycji znajdą się liczne flagi oraz bandery, które od stuleci jednoczyły Polaków. Jednak wystawa nie ogranicza się tylko do przedmiotów, ale opowiada także o ludziach – od bohaterów wojennych po współczesnych mistrzów.

– Do najciekawszych i najbardziej poruszających obiektów należy oryginalny orzeł pruski, który zaraz po odzyskaniu niepodległości został przerobiony na polskie godło, stając się namacalnym symbolem zrzucenia jarzma zaborów. Dużą wartość historyczną ma uświęcona walką opaska powstańca warszawskiego oraz bandery morskie, które powiewały na masztach niszczyciela ORP Błyskawica podczas bitew II wojny światowej i słynnego Daru Pomorza – opowiada kurator wystawy Przemysław Rey.

Dopełnieniem tej historycznej podróży są świadkowie współczesnych czasów, m.in. flagi towarzyszące polskim wojskom podczas misji w Iraku czy flaga, która powiewała nad Polską Stacją Arktyczną im. Henryka Arctowskiego. Każdy z obiektów na wystawie ma własną, unikalną historię.