Hybrydowe przyjemności

Po raz pierwszy od ponad dwóch dekad radykalna, zmysłowa twórczość Helen Chadwick (1953–1996) jest prezentowana w pełnym zakresie i, poprzez dialog z Liesl Raff (* 1979, Stuttgart, mieszka w Wiedniu), umieszczona w zaktualizowanym kontekście. Brytyjska artystka Helen Chadwick w swoich pionierskich pracach rzeźbiarskich i performatywnych zgłębia zmysłowe aspekty świata naturalnego. Wielokrotnie odwołuje się do metafory kwiatu i kwitnienia – i jednocześnie przełamuje wyobrażenia o „tradycyjnym” i możliwym do zachowania „pięknie” w historii sztuki. Na wystawie jej prace wchodzą w dialog z młodszą rzeźbiarką Liesl Raff, której praktyka rzeźbiarska również sprzeciwia się stereotypizacji – zwłaszcza w odniesieniu do materiału, architektury i wyobrażeń o ciele. Raff na potrzeby wystawy pracuje z pojęciem wsparcia – językowo i treściowo – i tworzy płynne otoczenie: uwidocznione zostają przejścia struktur powierzchni; zakotwiczenia i połączenia, ale także podpory, sprawiają, że prace stają się namacalne i zmysłowo doświadczalne.

Ekscytująca wszystkie zmysły wystawa na piętrze prezentuje kompleksową retrospektywę pionierskiego dorobku Chadwick w współczesnej interpretacji i zestawieniu z aktualną praktyką rzeźbiarską Raff. To pierwsza duża wystawa dzieł Chadwick od ponad 25 lat, śledząca jej rozwój artystyczny – od wysoko ocenianej pracy dyplomowej In the Kitchen (1977) po ikoniczne Piss Flowers (1991–92).

Chadwick – obecna w Austrii od lat 80. (m.in. steirischer herbst 1987/1999; Galerie Lendl, Graz; Salzburger Kunstverein, 1994; MUMOK, 2015/2022) – pracuje interdyscyplinarnie i konsekwentnie bada hybrydy. W innowacyjnych i często prowokacyjnych kombinacjach materiałów łączy piękno estetyczne z groteską: mięso, kwiaty, czekolada, kompost czy płyny ustrojowe stają się dla niej elementami niosącymi znaczenie, często poetyckimi. Jej feministyczna perspektywa charakteryzuje się dowcipem, precyzją rzemieślniczą i krytycznym podejściem do nauki i historii kultury. Aktualne prace Liesl Raff uzupełniają retrospektywę o rzeźby z lateksu, metalu i standaryzowanych elementów scenicznych, wzmacniając ich haptyczną zmysłowość. Jej formy reagują fizycznie, dotykowo i otwarcie na przestrzeń myśli Chadwicka o hybrydzie i otwierają nowe, współczesne odczytania materiału, ciała i języka. Dialog obu pozycji w sposób dorozumiany podąża za pojęciem hybrydy – nawiązując do koncepcji Homiego K. Bhabhy – i otwiera, dzięki scenografii Raff, „trzecią przestrzeń”, która jest poświęcona procesualności i życiu jako takiemu. W trakcie wystawy odbywać się będą również wydarzenia na żywo i performance, które będą kontynuować i aktywować temat.

Wystawa powstała we współpracy z The Hepworth Wakefield i bazuje na Helen Chadwick: Life Pleasures, 2025, zorganizowanej przez The Hepworth Wakefield i kuratorowanej przez Laurę Smith.

Dostosowana do miejsca i zintegrowana z płynną architekturą Kunsthaus, jest częścią BLOOM, kwiatowego projektu Universalmuseum Joanneum.

Publikacja Helen Chadwick: Life Pleasures (ang.) zawiera, oprócz artykułów obu kuratorek, także teksty Davida Notariusa, Mariny Warner i innych. Red. Laura Smith, Thames & Hudson, 2025

Koprodukowano z The Hepworth Wakefield. We współpracy z Museo Novecento, Florencja