Wielkie sezony. Teatr Andrzeja Kreutza Majewskiego

Kurator: Agnieszka Kołodziej-Adamczuk

23 wrz 2026 – 14 mar 2027

Wystawa „Wielkie sezony. Teatr Andrzeja Kreutza Majewskiego” przywołuje wybitne osiągnięcia polskiego i europejskiego teatru drugiej połowy XX wieku, tworzonego przez genialnego malarza i wizjonera, a także charyzmatycznego pedagoga w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie i w Warszawie, zawsze dzielącego się swą pasją do sztuki z młodszymi pokoleniami scenografów. Sceniczne realizacje Majewskiego sprawiły, iż w latach siedemdziesiątych polska opera zyskała rozpoznawalność wśród innych światowych wydarzeń. Artysta utrzymywał stały dialog z gwiazdami scen operowych, które zapraszały go do współpracy. Będąc naczelnym scenografem Teatru Wielkiego – Opery Narodowej budował bliskie relacje krajowej sceny z kosmopolitycznym środowiskiem kompozytorów, reżyserów i śpiewaków operowych. Majewski jako malarz i scenograf wprowadził do polskiej opery autorską formę łączącą inspirację współczesną mu awangardą z obrazami neoromantyków, symbolistów i monumentalizmem epoki baroku.

Andrzeja Kreutza Majewskiego charakteryzuje potrzeba notowania zdarzeń, myśli, opisu wizji i snów, które odnajdujemy w jego dziennikach, a przede wszystkim niejako instynktowna lub wyniesiona z atmosfery rodzinnego domu wrażliwość na muzykę i potrzeba malowania obrazów tworzących „kruche pomniki dzieciństwa”. W nich zdefiniował osobisty słownik symboli i metafor, naznaczonych piętnem śmierci, straty, lęków i poczucia samotności.

Narracja wystawy „Wielkie sezony. Teatr Andrzeja Kreutza Majewskiego” oddaje hołd artyście, którego sztuka wciąż porusza wyobraźnię kolejnych pokoleń widzów podążających drogą odkrywaną w jego dziełach. Inicjując ekspozycję projektami kurtyny do baletu „Święto wiosny” Igora Strawińskiego (polska prapremiera w 1962 roku), wyróżniamy czas, w którym Majewski rozpoczął pracę w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej w Warszawie, a jego współpraca z Henrykiem Tomaszewskim to początek twórczej pasji do teatru muzycznego. Wyróżniony tytuł jest znaczący również w kontekście paryskiej prapremiery zrealizowanej przez zespół baletowy Siergieja Diagilewa w Théâtre des Champs-Élysées w Paryżu w 1913 roku jako widowisko łączące tradycję z malarską awangardą. Zarówno Diagilew, jak i Majewski często tworzyli poza granicami rodzinnych krajów. Obaj zyskali uznanie, jednak to dzieła Majewskiego określono „teatrem okrutnego cudu”. Rewelacyjne kostiumy i projekty scenograficzne dokumentające wystawienie „Elektry” Richarda Starussa zrealizowanej przez twórcę w wielu miastach Europy (Kolonia, 1969, Warszawa 1971, Hamburg 1973 i Paryż 1974), a obecnie prezentowane w sercu katowickiej wystawy, znajdują uzupełnienie w paryskiej Bibliotece-Muzeum Opery Palais Garnier.

Na ekspozycji zaprezentowano 27 tytułów spektakli ukazanych poprzez 160 prac, wybranych z kolekcji liczącej blisko 450 dzieł plastycznych, takich jak projekty scenograficzne, kostiumy teatralne, obrazy, szkice podarowane przez Andrzeja Kreutza Majewskiego Centrum Scenografii Polskiej jako założycielski fundament zbiorów upamiętniających osiągnięcia artysty totalnego, wizjonera i demiurga.

Zapraszamy widzów do labiryntu dzieł Andrzeja Kreutza Majewskiego, otwierającego się, aby odsłonić ekspozycję prac studentów Katedry Scenografii Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, którzy podjęli dialog z przeszłością, a ich plastyczne wizje pozwalają z nadzieję patrzeć w przyszłość sztuki XXI wieku.

— Muzeum Śląskie w Katowicach