DLACZEGO DESIGN? Wybór Narodowej Nagrody za Design 2024 + 2025

Jako pytanie. Dla publiczności. Dla życia. Dla pamięci. Dla przyszłości.

Wernisaż: 19. 11. 2026, 18.00 Kuratorzy: Juraj Blaško, Michala Lipková Czas trwania wystawy: 20. 11. 2026 – 21. 2. 2027 Sieň Q, Hlavná 27, Košice

Co design może wnieść do naszego życia? Jak pomaga nam się orientować, ułatwia codzienne czynności, wspiera przedsiębiorczość lub udostępnia kulturę? Wystawa wybranych prac Narodowej Nagrody za Design 2024 i 2025 zaprasza do namysłu nad designem poprzez jego cel, kontekst i wkład.

Wybierając wspólnie design komunikacyjny i produktowy, zdecydowaliśmy się wyjść poza pierwotne kategorie konkursu. Szukamy powiązań wartości między dziełami, które różnią się formą, materiałem i sposobem użycia. Książka, system informacyjny, meble czy środek transportu mogą odpowiadać na pokrewne potrzeby i pytania. Ich wkład nie musi być jednak oczywisty na pierwszy rzut oka.

Współczesne wyzwania społeczne, technologiczne i środowiskowe wykraczają poza granice poszczególnych dziedzin. Wraz z nimi zmienia się zawód projektanta: poszerza on swoje pole działania i łączy różne wiedze, doświadczenia i metody. Za ostateczną postacią dzieła stoi współpraca projektantów z producentami, ekspertami z innych dziedzin oraz z ludźmi, dla których projekt jest przeznaczony.

Pięć wątków tematycznych oferuje spojrzenie na design w codziennym życiu i przestrzeni publicznej, na jego związek z pamięcią kulturową oraz zdolność stawiania pytań i uczestniczenia w kształtowaniu przyszłości. Taki układ pozwala odkrywać związki między prezentowanymi pracami i zastanawiać się nad tym, kogo i co wpływają.

Spójrzcie poza samą formę dzieł. Dla kogo powstały? Jaki problem rozwiązują? Co umożliwiają i jakie pytania otwierają? Poprzez te pytania chcemy przybliżyć pracę projektantek i projektantów, a także wartość, jaką design może wytworzyć.

Juraj Blaško, przewodniczący jury NCD 2024 – Design komunikacyjny

Michala Lipková, przewodnicząca jury NCD 2025 – Design produktowy

Design jako pytanie.

Projekty autorskie, eksperymentalne i badawcze — tworzenie projektowe i badania jako praktyka krytyczna i kulturowa

Czy design zawsze musi dostarczać gotowe rozwiązanie? Czy może też skłonić nas do przemyślenia utartych wyobrażeń? W tej sekcji prezentujemy prace, które wykorzystują tworzenie do badania pytań o społeczeństwo, kulturę i sam zawód projektanta.

Znajdziecie tu eksperymenty z typografią i formą książki, nowe zastosowania już użytych materiałów oraz projekty, które dają przestrzeń rozmowom i krytycznej dyskusji. Projekty, które często powstają z inicjatywy twórcy, bez bezpośredniego zlecenia klienta czy wcześniej określonej funkcji.

Prezentowane prace nie muszą oferować jednoznacznych odpowiedzi. Co kwestionują? Jaką inną perspektywę proponują? Ich wkład może polegać na pytaniu, które zadają, na doświadczeniu, które przekazują, lub na nowych możliwościach, które pomogą nam odkryć.

Design dla publiczności.

Projekty służące szerszemu interesowi publicznemu, z wpływem na przestrzeń publiczną i środowisko — rozwiązania dla kultury, edukacji, życia obywatelskiego, ochrony zdrowia i transportu

Jak design może służyć publiczności? Co pomaga ludziom bezpiecznie podróżować, orientować się w budynkach lub korzystać z opieki zdrowotnej? W tej sekcji prezentujemy projekty łączone przez wkład w przestrzeń wspólną i usługi.

Obok systemów informacyjnych i projektów dla instytucji kultury znajdziecie tu środki transportu, sprzęt medyczny, meble dla dzieci oraz urządzenia do wykrywania zagrożeń środowiskowych. Ich projekt łączy potrzeby ludzi z wymogami technicznymi oraz wymaganiami dotyczącymi bezpieczeństwa, czytelności i niezawodności.

Na pierwszy rzut oka odmienne projekty łączy ich korzyść dla publiczności. Jak ułatwiają przemieszczanie się, dostęp do informacji czy pracę specjalistów? Kogo chronią i komu pomagają? Pokazują, jak design uczestniczy w funkcjonowaniu usług, udostępnianiu kultury i ochronie środowiska.

Design dla życia.

Rozwiązania dla codziennego życia — design, który ułatwia zwykłe czynności i zapewnia komfort użytkowania

Ile przemyślanych rozwiązań używamy każdego dnia, nie zauważając ich? Design jest częścią naszego…