Conrad Shawcross: Cienie mechanizmu

Victoria Miro ma przyjemność przedstawić Cienie mechanizmu, wystawę Conrada Shawcrossa obejmującą debiut znaczącego nowego zbioru prac, Time Pebble, oraz immersyjną, wielozmysłową instalację uznanej serii artysty, Slow Arc inside a Cube.

‘Od dawna fascynuje i urzeka mnie czas, a zawsze ekscytuje mnie to, jak nieustanny marsz współczesnej nauki nieustannie buduje i nadweręża nasze rzeczywistości. W tej nowej serii starałem się znaleźć sposób, by geometrycznie wyobrazić sobie pojęcia bardzo wczesnego wszechświata’ – Conrad Shawcross

Inspirowana mapami i diagramami z kosmologii i fizyki seria Time Pebble bada paradoks próby pojmowania Wszechświata z zewnątrz niego samego. Prace prezentowane na wystawie, rozwijane przez wiele lat, to promienne formy, które wydają się emitować i załamywać światło z każdego punktu widzenia. Pomysł zrodził się w artystycznej pielgrzymce Shawcrossa w 2005 roku do Holmdel ‘Big Ear’ w New Jersey. Ten ikoniczny radioteleskop nieświadomie wykrył kosmiczne promieniowanie tła mikrofalowego (CMBR) z Wielkiego Wybuchu, dostarczając kluczowego dowodu na tę teorię, umożliwiając stworzenie owalnych map resztkowego ciepła pozostałego po tym zdarzeniu.

Wykorzystując te mapy jako inspirację, Shawcross próbował przedstawić narodziny wszechświata w formie rzeźbiarskiej. Każde dzieło jest przeszyte konstelacją otworów i zbudowane z tysięcy wzajemnie połączonych płyt. Jego niedawny pobyt rezydencyjny na Uniwersytecie w Nottingham, gdzie obserwował przełomowe badania wczesnego wszechświata i zderzeń czarnych dziur, dodatkowo ukształtował formę i koncepcję prac. Mają one przywoływać intensywny, ulotny moment tej szybkiej ekspansji, kiedy – teoretycznie – wszechświat rozszerzył się z nieskończenie małej osobliwości do niepojętej rozległości.

Mówiąc o tych ideach, Shawcross stwierdza: ‘Z tego przełomowego momentu w czasie istnieje tak mało danych, że nauka i nasza wyobraźnia są zmuszone wspólnie marzyć o tym, jak i dlaczego ta rosnąca osobliwość zaistniała i stała się generującym punktem wszechświata. Uważa się, że w obrębie tej początkowej ekspansji narodziła się niemal każda galaktyka i gwiazda, które istnieją dziś.’

Wykorzystywanie zawiłości światła, cienia i ruchu do badania pojęć czasu, przestrzeni i filozofii jest od dawna tradycją w twórczości Shawcrossa. W jego urzekających pracach Slow Arc inside a Cube, z których pierwsza powstała w 2007 roku, niewielka lampa halogenowa, zamocowana na końcu przegubowego ramienia, przemieszcza się po przekątnej od jednego narożnika kratowanej sześcianu do jego przeciwległej strony, kreśląc niemal prostą trajektorię o paraboliczej prędkości. Gdy się porusza, zmieniający się nieustannie cień ruchomego światła wewnątrz każdego sześcianu pada na architekturę otaczającej przestrzeni, pogrążając stabilne powierzchnie pomieszczenia w pozornej płynności.

Impuls do powstania serii wypływa z cytatu brytyjskiej naukowczyni Dorothy Hodgkin (1910–1994), pioniera radiografii krystalicznej, która zrewolucjonizowała biologię strukturalną, mapując złożone struktury atomowe. Dzięki temu naukowcy mogli zrozumieć mechanizmy chorób i projektować ratujące życie terapie. Hodgkin porównała proces ekstrapolowania gęstej chmury białek z siatek chromatograficznych do próby odtworzenia struktury drzewa wyłącznie na podstawie jego cienia. Shawcross z kolei dostrzegł związek z alegorią jaskini Platona, która zakłada, że nasze zmysłowe postrzeganie świata nie zawsze odpowiada jego rzeczywistości czy prawdzie. Zajmując się dezorientującą relacją między poruszającym się źródłem światła, klatką – jedyną stałą – a jego zmiennym cieniem rzucanym na otaczającą przestrzeń, Slow Arc inside a Cube ma podważać stabilność i kwestionować przekonania o kompletności, uznając jednocześnie naszą zdolność wnioskowania o rzeczach wykraczających poza nasze postrzeganie. Jak stwierdził artysta: ‘Próbuje podważyć nasze poczucie ludzkiej wiedzy jako kompletnej; nasza percepcja jest bardzo daleka od…