Gabriel Orozco

Zestawiająca około 200 nowych i istniejących prac obejmujących rzeźbę, malarstwo, fotografię, asamblaż oraz prace na papierze, wystawa Gabriela Orozco „Chronotopic” została wyselekcjonowana przez historyczkę sztuki Briony Fer, która napisała o artyście wiele tekstów. W 2025 roku Fer kuratorowała dużą wystawę Orozco „Politécnico Nacional” w Museo Jumex w Meksyku.

Chronotopic Esej autorstwa Bryony Fer

CHRONOS (CZAS) + TOPOS (PRZESTRZEŃ) = CHRONOTOP

Nowa wystawa Gabriela Orozco przybiera formę podróżniczej opowieści o czasie i przestrzeni. Czerpiąc z zainteresowania artysty zabawą i grami, a także motywami z science fiction i archeologii, ekspozycja przemierza różne strefy, by zbadać logikę formalną, która spaja zdumiewająco szeroki świat jego obiektów.

„Chronotopic” łączy drobne rytmy codzienności z ogromną skalą systemu planetarnego, materialność życia z ideami geometrii i wszechświata. W rękach Orozco te rozbieżności, które mogą być skrajne, a nawet absurdalne, oferują materialne sposoby myślenia i tworzenia, które podważają wyobrażenia o sztuce jako wielkiej, epickiej czy transcendentnej. Jeśli fascynował go kosmos, to raczej w duchu gry niż bogów.

Nowy zbiór prac kontynuuje długotrwałe badania Orozco nad relacjami między nauką a fikcją, przypadkiem a geometrią, materialnością a poezją, czasem a tym, co nie na czasie. Pracując z materiałami tak jednorazowymi jak bibułka i papier toaletowy, jak i tak historycznymi jak złoto płatkowe czy tempera, prace obejmują cały wachlarz różnych geografii i systemów kulturowych. Podążając trajektorią przecinającą trzy kontynenty, wystawa bada, jak częścią pracy dzieła sztuki jest przemieszczanie się przez różne konteksty i okoliczności; jak idee, podobnie jak dzieła, są zawsze ruchome i nigdy statyczne, nieustannie tworząc nowe połączenia i przekształcając się w czasie.

Wystawa obejmuje kluczowe prace, takie jak La DS (Cornaline) (2013), sklejony samochód Citroën, który często postrzegano jako rodzaj statku kosmicznego, a także ważne dzieła, które nigdy wcześniej nie były pokazywane w Wielkiej Brytanii, takie jak The Weight of the Sun (2003), Visible Labour (2015) i Lluvia de Aplausos (2025). Są one prezentowane obok wielu prac obejmujących całą jego karierę, począwszy od wczesnych lat dziewięćdziesiątych, gdy po raz pierwszy wyłonił się jako wielki artysta międzynarodowy.

Orozco zawsze traktował koło jako narzędzie lub urządzenie, z którym można pracować, a nie jako statyczną formę w kompozycji artystycznej. W jego twórczości ewoluowało ono jako narzędzie czasowe i przestrzenne – jak instrument nawigacyjny, którego używa, by otworzyć sztukę na rzeczywistość, z której ostatecznie powstaje. Koło okazało się niezwykle elastyczne w ostatnich kilku dekadach i nieskończenie adaptowalne. Zamiast myśleć o czasie w kategoriach liniowego postępu, nieubłaganie zmierzającego naprzód, cykliczne modele czasu mają tendencję do zapętlania się w tył i w przód, przecinając kultury na całym świecie. Podobnie jak pamięć lub science fiction, sprawia to spustoszenie w pomiarze czasu. Oglądana przez tę chronotopiczną soczewkę twórczość Orozco stawia szereg pytań zamiast ostatecznych odpowiedzi i rozwiązań: Jak czas wchodzi do dzieła sztuki? Czy sztuka może być formą podróży w czasie? Dlaczego tak bardzo jesteśmy przekonani, że sztuka jest ponad czasem i ponadczasowa, skoro być może problem polega na tym, że jest po prostu zbyt pełna czasu?