Na rozdrożu: Architektura międzywojenna w Japonii

Zespół twórczy grupy Okolo prezentuje w sali towarzyskiej Rezydencji Semlera rozszerzoną wersję wystawy Na rozdrożu: Architektura międzywojenna w Japonii, która powstała na początku tego roku dla Willi Winternitz. Wystawa opiera się na własnych badaniach Štěcha w Japonii oraz szczegółowej dokumentacji fotograficznej, połączonej z projektem graficznym i architekturą wystawienniczą jego kolegów Matěja Činčery i Jana Klossa.

Ekspozycja prezentuje różnorodne przykłady japońskiej modernistycznej architektury mieszkaniowej okresu międzywojennego, której głównym tematem było przede wszystkim przenikanie się japońskich tradycji budowlanych i kulturowych z nowymi awangardowymi impulsami napływającymi z Europy i USA. Wszystkie przedstawione domy są bardzo różnymi przykładami japońskiego modernizmu, w których symboliczny konflikt i synteza Wschodu i Zachodu przejawiają się na różne sposoby.

Wynika to z ogólnego rozwoju historycznego kraju. Okres międzywojenny następuje po wcześniejszej epoce Meiji (1868–1912), kiedy cesarstwo doświadczyło gwałtownej modernizacji przy wsparciu mocarstw zachodnich. Następnie nastąpił okres Taishō (1912–1926), a potem długa era Shōwa cesarza Hirohito, który objął władzę w 1926 roku i rządził do 1989 roku. Okres międzywojenny charakteryzuje się z jednej strony wybuchową polityką imperialną Japonii, a z drugiej ogólną modernizacją i początkową westernizacją społeczeństwa i instytucji.

W dziedzinie architektury pierwsi modernistyczni pionierzy zaczęli projektować nowocześnie pomyślane domy pod wpływem europejskiego i amerykańskiego modernizmu już w latach dwudziestych. Należeli do nich architekci tacy jak Sutemi Horiguchi, Iwao Yamawaki, Koji Fujii czy Kameki i Nobuko Tsuchiura. Ważny był również wpływ wielkich osobowości, takich jak Frank Lloyd Wright z USA czy Henri Rapin z Francji. Wystawa celowo unika prac czeskich architektów Jana Letzela i Antonína Raymonda, których znaczące działania w Japonii są u nas jednak bardziej znane.

Dla Rezydencji Semlera powstało kilka dodatkowych paneli, które rozszerzają temat architektury mieszkalnej również na obszar realizacji publicznych i mieszkalnych wczesnego modernizmu i art déco.