William Kentridge: The Battle Between YES and NO

Wystawa The Battle Between YES and NO (Bitwa między TAK i NIE) to pierwsza tak obszerna prezentacja w Czechach poświęcona Williamowi Kentridge’owi, jednemu z najważniejszych artystów współczesnych. Kentridge dorastał w Johannesburgu podczas apartheidu, w rodzinie głęboko oddanej ideom sprawiedliwości społecznej. Już jako student angażował się w ruchy aktywistyczne przeciwko apartheidowi. Te doświadczenia ukształtowały jego praktykę artystyczną, która odzwierciedla społeczne i historyczne napięcia Republiki Południowej Afryki, jednocześnie dotykając uniwersalnych tematów ludzkiej egzystencji.

Kentridge pracuje w różnych mediach, od rysunku, rzeźby i performansu po film i operę. Tradycyjne techniki łączy z kolaboracyjnym eksperymentem. Jego twórczość czerpie z wielu źródeł, między innymi z własnej biografii, polityki, historii sztuki, nauki, literatury czy muzyki. Tworzy w ten sposób wizualny język oparty na wyobraźni, wieloznaczności i zabawności. Przez ponad cztery dekady rozwinął osobiste podejście, które świadomie akceptuje improwizację i nieznane.

Jego dzieła były wystawiane na całym świecie – w MoMA w Nowym Jorku, paryskim Luwrze, Museo Reina Sofía w Madrycie, w instytucjach Kapsztadu, takich jak Zeitz MOCAA i Norval Foundation, czy w Royal Academy of Arts w Londynie. Uczestniczył w Documenta (1997, 2002, 2012) oraz Biennale w Wenecji (1993–2015). W 2016 roku założył w Johannesburgu The Centre for the Less Good Idea, przestrzeń poświęconą interdyscyplinarnej twórczości, eksperymentom i myśleniu kolektywnemu.

Tytuł wystawy The Battle Between YES and NO odnosi się do serii wczesnych grafik i animacji, w których Kentridge w zabawny sposób bada afirmacje i zaprzeczenia, gdy angielskie słowa „Yes” i „No” zlewają się w „Noise”. Wystawa śledzi jego proces twórczy i długotrwałe zainteresowanie tematami wygnania, języka i pragnienia.

Ekspozycja, pomyślana jako przestrzenny kolaż, rozwija się jako system wzajemnie połączonych fragmentów. Śledzi drogę Kentridge’a od wczesnych animacji węglowych po współczesne projekty multidyscyplinarne. Ukazuje jego przekonanie, że złożoność jest przeciwieństwem dogmatycznej pewności. Chociaż wywodzi się z doświadczeń południowoafrykańskich, jego twórczość dotyka uniwersalnych emocji i tematów winy, pragnienia, rozpaczy czy kruchości nadziei. Silnie rezonuje ze światem naznaczonym polaryzacją polityczną i niebezpieczeństwem nieugiętych przekonań.

Wystawa The Battle Between YES and NO łączy międzynarodowe wypożyczenia z dziełami ze zbiorów Kunsthalle Praha. Przedstawia wczesne filmy animowane z serii Drawings for Projection (Rysunki do projekcji, 1989–2020), które przywołują okres przechodzenia Południowej Afryki od apartheidu, a także prace o teatralnej koncepcji, takie jak kinetyczny model Right into Her Arms (Prosto w jej ramiona, 2016) i projekt O Sentimental Machine (O, sentymentalna maszyna, 2015), odzwierciedlające utopijne rozczarowania. Częścią wystawy jest również najnowsza instalacja wideo To Cross One More Sea (Przekroczyć jeszcze jedno morze, 2024), która zastanawia się nad tematami wygnania i wysiedlenia, a także dzieła stworzone specjalnie dla Pragi, na przykład A Letter to Felice (List do Felice, 2026).

Projektowi towarzyszy publikacja A Natural History of the Studio. Opiera się ona na transkrypcji wykładów Slade Lectures Kentridge’a, które wygłosił w 2024 roku na Uniwersytecie Oksfordzkim, i oferuje głęboki wgląd w jego proces twórczy. Czeska edycja – Anatomie ateliéru, wydana we współpracy z Éditions Cosee, zawiera również tekst kuratorski Christelle Havranek.

Wystawa została zainicjowana przez Kunsthalle Praha i powstaje we współpracy z artystą, Studio Williama Kentridge’a oraz projektantką wystaw Squatelier.

Podczas wystawy zwiedzający będą mieli do dyspozycji audioguide powstały we współpracy Kunsthalle Praha i platformy Cabinet of Wonders.