Fragmenty pamięci: Skarbiec św. Wita w zwierciadle sztuki współczesnej

Żaden inny król nie obdarował katedry tak hojnie i szlachetnie, pisze o Karolu IV średniowieczny kronikarz František Pražský. Przypomina tym samym o jego fundamentalnej, choć czasem pomijanej działalności, czyli zbieraniu i wystawianiu relikwii świętych. Wystawa Fragmenty pamięci w Jízdárnie Pražského hradu łączy średniowieczne artefakty, których znaczenie jest dziś odległe lub obce, ze sztuką współczesną. Zachęca do refleksji nad relacją przeszłości i teraźniejszości.

Cesarz Karol IV spełnił nie tylko budowlane marzenie o gotyckiej katedrze na Hradczanach. Skarbiec św. Wita, celowo rozbudowywany i wzbogacany, był najważniejszym dowodem ambicji władcy, opartych na wstawiennictwie niebiańskich patronów. Był – i jest – świadectwem wiary i nadziei. O historiach, które możemy zrozumieć tylko poprzez przedmioty, będące nierozerwalną częścią europejskiej pamięci.

Dzieła sztuki wybitnych światowych artystów zachęcają do zastanowienia się nad nimi. Jak rozumieć zagadkowe konstrukcje Edmunda de Waala? Co mówią dokumenty fotograficzne Josefa Koudelki? Jakim językiem przemawia do nas zwrócone ku przeszłości lustro Gerharda Richtera czy senna historia filmowa Juliana Rosefeldta? Nad żydowsko-chrześcijańskimi tradycjami cywilizacji zachodniej zastanawiają się z kolei prace Marka Wallingera i Francisa Bacona. Nadużycie władzy (państwowej) jest wspólnym tematem Anselma Kiefera, Magdaleny Jetelovej i Josepha Beuysa. Ale czy w ogóle jesteśmy gotowi spojrzeć wstecz i uczyć się z własnej przeszłości?

Wystawa prezentuje różnorodne podejścia do interpretacji obiektów, historii i współczesności. Ludzkość zdobywała władzę, budując rozległe sieci informacyjne, które społeczeństwa i systemy polityczne wykorzystywały do osiągania swoich celów. Systemy demokratyczne umożliwiają swobodny przepływ informacji niezależnymi kanałami, podczas gdy reżimy totalitarne centralizują informacje w jednym ośrodku. Nawet zbiór relikwii z praskiej katedry można postrzegać jako jedno z potężnych narzędzi komunikacji Kościoła. Nawet jeśli z jego dawnej świetności zachowały się jedynie fragmenty.

Autorem i głównym kuratorem wystawy jest Jiří Fajt. Współpracujący kuratorzy to Lennard Hoffmann i Vladimír Kelnar.

Wystawę organizuje Správa Pražského hradu z głównym partnerem wystawy, Metropolitní kapitula u sv. Víta v Praze.

Katalog wystawy można zakupić w kasie wystawy.