Miejsca zbrodni

Wystawiający artyści: Tomáš Císařovský, Pavel Dušek, Františka a Tim Gilman, Jana Kasalová, Krištof Kintera, Stanislav Kolíbal, Tadeáš Kotrba, Vladimír Kopecký, Ivana Lomová, Martin Mlateček, Alice Nikitinová, Viktor Pivovarov, Michal Rittstein, Jaroslav Róna, Zbyněk Sekal, Michal Škapa, Michal Škoda, Jakub Špaňhel, Jan Vytiska

Architektura pojawia się w sztukach wizualnych w zaskakująco wielu postaciach: jako precyzyjna konstrukcja, rozmyte wspomnienie konkretnego miejsca, tło ludzkiej historii, tajemnicza instalacja, a także jako samodzielny motyw. Wystawa Miejsca zbrodni prezentuje w Trafo Gallery obrazy, malarstwo, rzeźby i obiekty wybitnych czeskich artystów, w których twórczości refleksja nad architekturą odgrywa ważną rolę. Od Stanislava Kolíbala, Vladimíra Kopeckiego, Viktora Pivovarova i Michala Rittsteina, przez Tomáša Císařovskiego, Michala Škodę, Krištofa Kinterę, Ivanę Lomovą, Jakuba Špaňhela i Michala Škapę, aż po Lukáša Machalického, Alice Nikitinovą i Jana Vytiskę. Szeroki wachlarz pokoleń i stylów pokazuje, jak intensywnie i na różne sposoby architektura może wchodzić w twórczość poszczególnych autorów.

Ekspozycja obejmuje konkretne i stylizowane budynki, ulice oraz panoramy miast. Prowadzi od ekspresyjnego widzenia, poprzez redukcję rzeczywistości, aż do konstruktywistycznego myślenia o przestrzeni, porządku i relacjach między poszczególnymi częściami. Budowle pozostają tu czymś więcej niż zwykłym obrazem miejsca. Wyznaczają skalę, rytm i atmosferę obrazu lub artefaktu, ukazując miasto lub wieś jako żywą strukturę, w której każdego dnia się poruszamy. Człowiek występuje w niej jako mieszkaniec, gość, przechodzień, obserwator, ale także główny aktor wydarzeń, któremu dom zapewnia ochronę przed światem zewnętrznym. Jego obecność możemy odczuwać, nawet jeśli nie jest przedstawiony wprost: jest już trwałą częścią ducha miejsca. Domy ukazują się z zewnątrz, a jednocześnie możemy wejść do ich wnętrz, rozłożyć je na figury geometryczne lub wydobyć z nich pojedynczy fragment: okno, schody, filar czy łuk. Każdy autor to inny punkt widzenia. Architektura staje się środkiem, dzięki któremu można mówić o życiu i o świecie, który tworzymy wokół siebie. Pomaga nam zrozumieć, kim jesteśmy.

Od 23 stycznia 2027 roku wystawa Dusze domów w Alšova jihočeská galerie na zamku w Hluboká nawiąże do ekspozycji w Trafo Gallery. Temat zostaje rozwinięty w diametralnie innych ramach architektonicznych i historycznych, które nadają mu nowy wymiar.