Bliski Wschód, Cypr, Etruria i Palmyra

Założyciel Glyptoteki, Carl Jacobsen, pragnął swoją kolekcją rzeźb przedstawić najdoskonalszą sztukę z całej historii ludzkości. Główny nacisk kładziono na Egipt, Grecję i Rzym, ale do tej narracji należały również kultury, które w czasie i przestrzeni graniczyły z tymi wielkimi cywilizacjami.

Wystawa „Bliski Wschód, Cypr, Etruria i Palmyra” prezentuje kolekcje starożytności z kultur basenu Morza Śródziemnego i Bliskiego Wschodu (6000 p.n.e. – 300 n.e.).

Wystawa w kilku punktach skupia się na materialnych cechach charakterystycznych poszczególnych kultur i przedstawia wiele różnorodnych obiektów, od pozostałości architektonicznych zabytkowych budowli po dary ofiarne, które mogły być poświęcone w sanktuariach lub składane w grobach.

Bliski Wschód zawsze był miejscem spotkań Wschodu i Zachodu, i nie bez powodu region ten nazywany jest także kolebką kultury, ponieważ to właśnie tutaj po raz pierwszy rozwinęły się rolnictwo, systemy pisma i złożone formy społeczne. Wystawione obiekty pochodzą ze starożytnych kultur Bliskiego Wschodu w Anatolii (Turcja), Syrii, Fenicji (Liban), Mezopotamii (Irak) i Persji (Iran).

Na przestrzeni dziejów istniały tu różne kultury, które znamy z źródeł archeologicznych i pisanych.

Kolekcja Glyptoteki zawiera zarówno narzędzia, naczynia i małe figurki zwierząt i ludzi z najwcześniejszych czasów 6500-2500 p.n.e., jak i dwie nieco większe rzeźby oraz imponujące płaskorzeźby z pałaców z ostatnich tysiącleci p.n.e. Płaskorzeźby z pałacu Aszurbanipala II w Nimrudzie (starożytnym Kalhu) z magicznymi istotami ze skrzydłami i rogatymi koronami oraz piękne niebieskie zdobione kafelki z Babilonu.

Położenie wyspy Cypr we wschodnim basenie Morza Śródziemnego oraz bogate zasoby naturalne, takie jak miedź, sprawiły, że przez wieki była ona obiektem zainteresowania wielu różnych mocarstw.

W starożytności królestwa wyspy były więc naprzemiennie pod panowaniem królów asyryjskich i faraonów egipskich, greckich wodzów i cesarzy rzymskich.

Wystawa prezentuje szereg obiektów, które dają wgląd w historię wyspy i wpływ różnych kultur na cypryjskie rzemiosło i kulturę. Obejmuje to m.in. naczynia z epoki brązu z III tysiąclecia p.n.e., naturalnej wielkości posągi kapłanów wykute z wapienia i dmuchane szklane butelki, które kiedyś zawierały cenne perfumy, produkowane na wyspie.

Zanim Cesarstwo Rzymskie rozprzestrzeniło się po całym basenie Morza Śródziemnego, Etruskowie byli jedną z sąsiednich kultur środkowych Włoch. W krajobrazie między rzekami Arno i Tyber, dziś zwanym Toskanią, znajdowały się etruskie miasta, sanktuaria i cmentarzyska. To właśnie z tych ostatnich pochodzi duża kolekcja etruskich obiektów Glyptoteki.

Na wystawie znajdują się portrety Etrusków, które umieszczano w sanktuariach i grobach. Dodatkowo prezentowane są terakotowe zdobienia z etruskich budowli, a także nagrobki i urny, a także mnóstwo darów, które towarzyszyły zmarłym w grobach. Świadczą one o różnych wierzeniach i rytuałach, np. o uczcie, która odgrywała dużą rolę dla Etrusków.

Te i inne sceny z grobu i życia pozagrobowego pojawiają się również wzdłuż ścian wystawy w unikalnej kolekcji kopii etruskich malowideł grobowych Glyptoteki, wykonanych przez włoskich malarzy pod koniec XIX i na początku XX wieku z inicjatywy założyciela Glyptoteki Carla Jacobsena.

Na syryjskiej pustyni, na starym szlaku handlowym między basenem Morza Śródziemnego a Bliskim Wschodem, leżało miasto oazowe Palmyra. Woda była niezbędna dla przejeżdżających karawan, i na tej podstawie Palmyra rosła w siłę i bogactwo, zanim miasto upadło po buncie przeciwko Cesarstwu Rzymskiemu w III wieku n.e.

W Glyptotece znajduje się duża kolekcja rzeźb z Palmyry. Większość pochodzi z grobów, które Palmyreńczycy nazywali domami na wieczność. Duże budowle grobowe znajdowały się poza miastem i mogły pomieścić całe rody, które wznosiły nawzajem swoje wizerunki ku czci i wiecznej pamięci zmarłych. Razem te obiekty dają wgląd w społeczeństwo palmyreńskie i wyobrażenia otaczające życie pozagrobowe i pamięć o członkach rodziny.