Greta Schödl

*Greta Schödl (1929) jest jedną z wybitnych postaci „poezji wizualnej”. Artystka pokrywa różnorodne materiały słowami i znakami swoim charakterystycznym pismem ręcznym. W skrupulatnym powtarzaniu przekształca słowa w ornamentalne wzory, balansujące między obrazem pisma a abstrakcją. Rozwijają się rytmiczne, medytacyjne struktury obrazowe o ponadczasowej ważności.

Od lat 60. XX wieku Greta Schödl rozwijała swój własny język wizualny, w którym pismo odgrywa centralną rolę. Od jej wysoko cenionego udziału w Biennale w Wenecji w 2024 roku, twórczość artystki zyskuje coraz większe zainteresowanie publiczne.

Schödl wykorzystuje stare strony książek, ręcznie czerpany papier, płótno, drewno, kamień, a także używane przedmioty codziennego użytku, takie jak ściereczki, pościel czy deska do prasowania, jako nośniki swojej językowej kondensacji. Często punktem wyjścia jest nazwa własna danego materiału: na przykład pokrywa blok marmuru włoskim słowem „marmo” (marmur). Słowo to umieszcza na powierzchni w ścisłej liniowości od lewej do prawej. W niemal medytacyjnym powtarzaniu pisze litery i znaki tak długo, aż stracą swoją semantyczną czytelność i przekształcą się w rytmiczne struktury obrazowe. Pismo u Schödl jawi się jako materiał, jako ślad i jako rytm – jako coś, co mniej się czyta, a bardziej się kontempluje.

Delikatne złote akcenty, które Schödl chętnie umieszcza w otwartych przestrzeniach samogłosek, rytmizują tkankę pisma i optycznie ją wzbogacają. Swoje własne ciało również postrzega jako źródło znaków: odciski kciuków, linie dłoni, odciski piersi czy ust – wszystko to staje się dla artystki znakami pisma.

Swoim oeuvre Schödl przekracza granice między poezją, malarstwem i sztuką konceptualną. W 2026 roku artystka będzie obchodzić swoją pierwszą wystawę muzealną w Austrii w Landesgalerie Niederösterreich. Wystawa śledzi rozwój artystyczny Schödl od lat 50. XX wieku do współczesności na podstawie około 150 prac.

Schödl dorastała w Hollabrunn, pod koniec lat 50. przeprowadziła się do Bolonii i do dziś Włochy są jej centrum życia. Po studiach w klasie tekstylnej na Akademii Sztuk Stosowanych w Wiedniu, Schödl początkowo tworzyła abstrakcyjne prace, na których delikatnie prowadzone linie stanowiły centralny element kompozycyjny. Następnie w Bolonii rozwinęła niezależne połączenie pisma i obrazu i ugruntowała swoją pozycję jako ważna przedstawicielka poezji wizualnej. Brała udział m.in. w Biennale w Wenecji (1978, 2024) i Biennale w Sao Paulo w Brazylii (1981).

Wystawa gromadzi wszystkie główne grupy jej twórczości. Należą do nich serie graficzne „Schwingungsfelder” z lat 80. czy „Vibrationi” z lat 70., w których uwidacznia niewidzialne cykle energetyczne. Prezentowane są rysunki, obrazy, różnorodne prace na papierze, różne obiekty rzeźbiarskie, kamienie marmurowe oraz fotografie performansu. W swoim performancie „Tubo” Schödl przemierza Bolonię z ogromną tekturową rolą. Akcję tę można interpretować jako potężny akt samoafirmujący. Obszerna, bardzo osobista seria graficzna „Traumbilder” zostanie po raz pierwszy publicznie pokazana w Landesgalerie.

Kuratorzy: Gerda Ridler i Berthold Ecker