Pejzaże dostrzeżone | Oczami Karla Hynka Machy

Kurator: Michaela Kubišová

28 mar – 5 lip, 2026

Początek XIX wieku przynosi czeskiej kulturze nowe idee, nową filozofię, która stara się skierować spojrzenie jednostki w głąb siebie. Przychodzi poprzez postać rozdarty wędrowca stojącego nad przepaścią, zamyślonego wpatrzonego w dal, do której być może kiedyś dotrze, rozmyślającego o sensie życia i znaczeniu jednostki w jego cyklu. Co widzi wędrowiec? Zmęczony rewolucją przemysłową, postępem ludzkości, ideami oświecenia, zwraca wzrok z powrotem do swojej duszy, do krajobrazu wewnętrznego i zewnętrznego, do wewnętrznego przeżycia, do połączenia z naturą, ziemią, ojczyzną i historią. Dokładnie tak, jak około 1818 roku przedstawił go niemiecki malarz Caspar David Friedrich na swoim obrazie Wędrowiec nad morzem mgły.

Wędrowcem, którego śladami podążymy, jest czeski poeta Karel Hynek Mácha. Geniusz, który podczas swojego krótkiego i burzliwego życia zdołał stać się prekursorem czeskiej poezji, źródłem inspiracji dla całych pokoleń poetów i wędrowców, którzy starali się podążać jego śladami przez krajobrazy i literaturę. W 2026 roku minie 190 lat od jego śmierci.

Wędrowiec, który przeszedł całą swoją ojczystą ziemię, aby odważyć się na dalszą podróż. W zaledwie 6 tygodni dotarł pieszo przez Innsbruck aż do włoskiej Wenecji. Poeta, który w swoim najsłynniejszym dziele, epickim poemacie "Máj", opowiedział ludową legendę, ukazującą miłość, pasję, nienawiść i strach, a za pomocą tej alegorii opiewał piękno swojej ojczyzny, ziemi, która stała się (własnymi słowami poety) jego „kołyską i grobem”. Pozostaje wiecznym świadectwem miłości do życia i związku z naturą. Mácha za pomocą języka i poetyckich zwrotów maluje obraz we wszystkich kolorach zachodu słońca.

Podróż po wystawie oferuje „Máchowskie krajobrazy” autorstwa znaczących i mniej znanych artystów plastyków z okresu romantyzmu. Wystawione zostaną dzieła wielkich postaci, takich jak Julius Mařák, Antonín i Josef Mánes, Bedřich August Piepenhagen i wielu innych. Ich romantyczne leśne zakątki, ruiny zamków, wędrowcy w krajobrazie urzekają swoją tajemniczą atmosferą i autentycznością własnego głębokiego wewnętrznego przeżycia. Podróż przez wystawę śladami Karla Hynka Machy będzie podróżą przez krajobraz XIX wieku.

Częścią wystawy są również prace czterech współczesnych artystów, Filipa Dvořáka, Tomáša Hrůzy, Aleša Nováka i Miloša Šejna, którzy w swojej twórczości podążają śladami romantycznych wędrowców XIX wieku. Odwiedzający mogą w ten sposób porównać, jak bardzo zmieniło się spojrzenie na krajobraz na przestrzeni czasu.

Liberec Regional Gallery