Stulecie względności II

Stała

Ekspozycja prezentuje złożoną historię przenikania się różnych, często sprzecznych stylów artystycznych na tle mniej lub bardziej liniowej osi czasu. Nacisk kładziony jest przede wszystkim na dzieła malarskie i rzeźbiarskie, które przybliżają zwiedzającym podstawowe nurty i tendencje czeskiej sztuki nowoczesnej w badanym okresie. Wyjątkową cechą drugiej części ekspozycji jest umieszczenie czeskiej sztuki powojennej w szerszym środkowoeuropejskim kontekście artystycznym.

Sztuka pierwszej połowy XX wieku

Przestrzeń wystawiennicza Mansarda jest przeznaczona na sztukę pierwszej połowy XX wieku. Wstęp do ekspozycji obejmuje schyłek impresjonizmu i tendencje symbolistyczne na początku wieku. Jej głównym ciężarem jest jednak gruntowna i bogata prezentacja nurtów nowoczesnych od ekspresjonizmu, kubizmu i kuboekspresjonizmu aż po cywilizm. Ekspozycja nie pomija również abstrakcyjnych przejawów i surrealizmu z przełomu lat dwudziestych i trzydziestych XX wieku. Jej zakończenie należy do twórczości artystów Skupina 42. Szczególną uwagę poświęcono także nowoczesnemu malarstwu pejzażowemu, którego najbardziej wyraziste przykłady, choć innym językiem plastycznym, oddają atmosferę czasów swojego powstania.

Całkowicie unikalną część ekspozycji stanowi zbiór kameralnych dzieł jednej z założycielskich postaci europejskiej abstrakcji, urodzonego w Ołomuńcu Adolfa Hölzela, który muzeum pozyskało dzięki hojnemu darowi berlińskich kolekcjonerów Heinza i Moniki Röthinger.

Audioprzewodnik po ekspozycji Stulecie względności II

Druga połowa XX wieku i początek XXI wieku

Druga część ekspozycji, umieszczona w Obrazárnie, ma za zadanie przybliżyć widzom w skoncentrowanym przeglądzie najważniejsze tendencje artystyczne od zakończenia drugiej wojny światowej aż do końca XX wieku, z kilkoma przejściami w wiek obecny. Ekspozycję wprowadzają przykłady twórczości znaczących samotników lat pięćdziesiątych i autorów, którzy nawiązywali do przedwojennej awangardy. Następuje powojenna sztuka abstrakcyjna, czyli dzieła związane z różnymi formami abstrakcji gestycznej i strukturalnej. Spośród wielu sprzecznych tendencji lat sześćdziesiątych przedstawiono przykłady neokonstruktywizmu, kinetyzmu i tzw. nowej geometrii, która dalej rozwijała się w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych. Do tej części logicznie nawiązują dzieła o charakterze konceptualnym z lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych, uzupełnione za pomocą pętli filmowej wybranymi przykładami sztuki akcji.

W kontraście do tych nurtów stoją malarskie i rzeźbiarskie dzieła tzw. nowej figuracji, czeskiej groteski i późniejszej figuracji egzystencjalnej lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku. Przedostatnia część ekspozycji należy do przejawów postmodernistycznych, których wpływ wyraźnie odzwierciedlał się również w sztuce kolejnych dekad. W porównaniu z oryginalną ekspozycją z lat 2013–2025, nowa forma jest rozszerzona, w nawiązaniu do pierwszej części stałej ekspozycji, również o dzieła ukazujące rozwój powojennego pejzażu i inne różnorodne podejścia artystyczne do relacji z naturą.

Jak już wspomniano, w Obrazárnie prezentowana jest nie tylko sztuka czeska. W związku z długoterminowymi działaniami akwizycyjnymi związanymi z projektem Środkowoeuropejskiego Forum Ołomunieckiego (SEFO), którego budynek zostanie zrealizowany w najbliższych latach jako rozbudowa istniejącego Muzeum Sztuki Nowoczesnej, czeska sztuka powojenna jest umieszczona w szerszym kontekście artystycznym. Międzynarodowy kontekst pokazuje, że sztuka powstająca w podobnych warunkach politycznych, kulturowych i społecznych dzieli wiele wspólnych cech, jednocześnie jednak nie można przeoczyć swoistości poszczególnych przejawów wyrastających z lokalnych specyfik.

Ścieżka dotykowa

Integralną częścią ekspozycji jest również projekt edukacyjny Ścieżka dotykowa: Bliżej sztuki przez dotyk, którego autorką jest Denisa Tessenyi, udostępniający wybrane dzieła plastyczne ze zbiorów Muzeum Sztuki w Ołomuńcu za pośrednictwem modeli drukowanych w 3D, elementów dotykowych i opisów słownych. Odwiedzającym w przedpokoju ekspozycji i sąsiadującym pomieszczeniu CEAD umożliwia on poznawanie sztuki nie tylko wzrokiem, ale także dotykiem i wielozmysłowymi przeżyciami. Jest przeznaczony przede wszystkim dla osób z wadami wzroku, ale mogą z niego korzystać wszyscy, którzy chcą odkrywać sztukę bez barier i w nowy sposób.

Stulecie względności II

AUTORZY I KURATORZY: Štěpánka Bieleszová (1900–1946), Štěpánka Bieleszová, Ladislav Daněk (1947–2000+)

REDAKCJA JĘZYKOWA I TŁUMACZENIA: Hana Havlíčková, Zuzana Henešová

PROJEKT GRAFICZNY: Petr Šmalec, Kateřina Manková

ROZWIĄZANIA PRZESTRZENNE I INSTALACJA: Vlastimil Sedláček, Michal Soukup, Filip Šindelář, Radka Žáková

PRZYGOTOWANIE EKSPOZYCJI: Jakub Barna, Veronika Langer Klimszová, Anna Píšťková, Gabriela Polívková

ŚCIEŻKA DOTYKOWA: Katedra Tyflopedagogiki Uniwersytetu Palackiego w Ołomuńcu, Dział Edukacji MUO

PROGRAMY EDUKACYJNE: David Hrbek, Denisa Tessenyi

OPOWIEŚCI Z WYSTAWY STAŁEJ (STORYTELLING)

Olomouc Museum of Art
Źródło: muo.cz/vystavy/stoleti-relativity