Ekspozycja przedstawia złożoną historię przenikania się różnych, często sprzecznych stylów artystycznych na tle mniej więcej linearnej osi czasu. Nacisk kładziony jest przede wszystkim na dzieła malarskie i rzeźbiarskie, które przybliżają zwiedzającym podstawowe prądy i tendencje czeskiej sztuki nowoczesnej w badanym okresie. Wyjątkową cechą drugiej części ekspozycji jest umieszczenie czeskiej sztuki powojennej w szerszym kontekście środkowoeuropejskiej sztuki wizualnej.
Sztuka pierwszej połowy XX wieku
Przestrzeń wystawiennicza Mansarda jest zarezerwowana dla sztuki pierwszej połowy XX wieku. Wstęp ekspozycji ukazuje ustępowanie impresjonizmu i tendencji symbolistycznych na początku wieku. Jej głównym ciężarem jest jednak dokładna i bogata prezentacja nowoczesnych kierunków, od ekspresjonizmu, kubizmu i kuboekspresjonizmu po cywilizm. Ekspozycja nie pomija również abstrakcyjnych przejawów i surrealizmu z przełomu lat dwudziestych i trzydziestych XX wieku. Jej zakończenie należy do twórczości artystów Grupy 42. Szczególną uwagę poświęcono również nowoczesnemu malarstwu pejzażowemu, którego najbardziej wyraziste przykłady, choć innym językiem artystycznym, również oddają atmosferę czasów ich powstania.
Całkowicie unikatową częścią ekspozycji jest zbiór kameralnych dzieł jednej z założycielskich postaci europejskiej abstrakcji, urodzonego w Ołomuńcu Adolfa Hölzela, które muzeum pozyskało dzięki hojnemu darowi berlińskich kolekcjonerów Heinza i Moniki Röthingerów.
Audioprzewodnik po ekspozycji Stulecie względności II
Druga połowa XX wieku i początek XXI wieku
Druga część ekspozycji, umieszczona w Obrazárnie, ma ambicję przybliżyć widzom w skoncentrowanym przeglądzie najważniejsze tendencje artystyczne od zakończenia drugiej wojny światowej do końca XX wieku, z kilkoma nawiązaniami do wieku obecnego. Ekspozycję wprowadzają przykłady twórczości znaczących indywidualności lat pięćdziesiątych i autorów, którzy nawiązywali do przedwojennej awangardy. Następnie pojawia się powojenna sztuka abstrakcyjna, czyli dzieła związane z różnymi formami abstrakcji gestycznej i strukturalnej. Spośród wielu sprzecznych tendencji lat sześćdziesiątych przedstawiono przykłady neokonstruktywizmu, kinetyzmu i tzw. nowej geometrii, która dalej rozwijała się w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych. Na tę część logicznie nawiązują dzieła o charakterze konceptualnym z lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych, uzupełnione poprzez pętlę filmową wybranymi przykładami sztuki akcji.
W kontraście do tych nurtów stoją malarskie i rzeźbiarskie dzieła tzw. nowej figuracji, czeskiej groteski i późniejszej figuracji egzystencjalnej lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku. Przedostatnia część ekspozycji należy do przejawów postmodernistycznych, których wpływ wyraźnie odbijał się również w sztuce kolejnych dekad. W porównaniu z pierwotną ekspozycją z lat 2013–2025, nowa forma jest rozszerzona, w nawiązaniu do pierwszej części wystawy stałej, także o dzieła ukazujące rozwój powojennego pejzażownictwa i inne różnorodne podejścia artystyczne do relacji z naturą.
Jak już wspomniano, w Obrazárnie nie jest prezentowana wyłącznie sztuka czeska. W związku z długoterminowymi działaniami akwizycyjnymi związanymi z projektem Środkowoeuropejskiego Forum Ołomuniec (SEFO), którego budynek zostanie zrealizowany w najbliższych latach jako rozbudowa istniejącego Muzeum Sztuki Nowoczesnej, czeska sztuka powojenna została osadzona w szerszych kontekstach artystycznych. Kontekst międzynarodowy pokazuje, że sztuka powstająca w podobnych warunkach politycznych, kulturowych i społecznych dzieli wiele wspólnych cech, jednocześnie jednak nie można przeoczyć autonomii poszczególnych przejawów wyrastających z lokalnych specyfik.
Ścieżka hapticzna
Częścią ekspozycji jest również projekt edukacyjny Ścieżka hapticzna: Bliżej sztuki dotykiem, którego autorką jest Denisa Tessenyi, udostępniający wybrane dzieła plastyczne ze zbiorów Muzeum Sztuki w Ołomuńcu za pośrednictwem modeli drukowanych w 3D, elementów hapticznych i opisów słownych. Umożliwia on zwiedzającym w przedsionku ekspozycji i sąsiedniej przestrzeni CEAD poznawanie sztuki nie tylko wzrokiem, ale także dotykiem i wrażeniami multisensorycznymi. Jest przeznaczony przede wszystkim dla osób z wadami wzroku, ale mogą z niego korzystać wszyscy, którzy chcą odkrywać sztukę bez barier i w nowy sposób.
Audioprzewodnik po Ścieżce hapticznej
stulecie względności ii
AUTORZY I KURATORZY: Štěpánka Bieleszová…
Stulecie względności II
Stała
