Zbyněk Sekal: Sprawa prywatna

Wystawa Sprawa prywatna w Muzeum sztuki współczesnej przedstawia nie tylko przekrojowy przegląd twórczości Zbyňka Sekala (1926–1998), ale przede wszystkim jest próbą otwarcia przed widzem jego wewnętrznego świata jako przestrzeni pamięci, niepokoju, porządku i ciszy. Obok wybranych rzeźb, asamblaży i skrzyń, na wystawie pojawiają się również jego własne słowa w formie fragmentów z pamiętników i osobistych myśli, które tworzą intymne współrzędne ludzkiej obecności autora. Wystawa jest możliwa dzięki darowi dla kolekcji Muzeum umění Olomouc z pozostałości po żonie artysty, Christine Sekal.

Twórczość artystyczna Zbyňka Sekala jest przesiąknięta głębokim osobistym doświadczeniem i egzystencjalnym niepokojem. Był człowiekiem niezwykle skupionym i samotnym, naznaczonym wojną, więzieniem i pobytem w obozie koncentracyjnym. Z doświadczeniem skrajnego chaosu radził sobie, odnajdując porządek w otaczających go rzeczach i tworząc z ich fragmentów nową całość. Ta zasada przenika całe jego dzieło — od wczesnych rzeźb z lat pięćdziesiątych, przez wiszące asamblaże z znalezionych przedmiotów i używanych materiałów z lat sześćdziesiątych, aż po skomplikowane i ściśle skomponowane skrzynie, którymi intensywnie zajmował się od lat osiemdziesiątych.

Informacje o wystawie

WYSTAWA: Zbyněk Sekal: Sprawa prywatna. Spojrzenia w kolekcje Muzeum umění Olomouc

TERMIN: 01 07 – 04 10 2026

MIEJSCE: Muzeum moderního umění, Galerie

KURATORKI: Olga Š. Staníková, Klára Jeništová

TŁUMACZENIE I REDAKCJA JĘZYKOWA: Zuzana Henešová

INSTALACJA: Vlastimil Sedláček, Filip Šindelář, Radka Žáková

REALIZACJA DŹWIĘKOWA: Kamil Zajíček, Petr Votoček

INSTALACJA ELEKTRYCZNA: Dušan Sapara

PROJEKT GRAFICZNY: Kateřina Manková

PROGRAMY EDUKACYJNE: Denisa Tessenyi, David Hrbek

Wystawa została zorganizowana dzięki darowi dla Muzeum umění Olomouc z pozostałości po żonie artysty, Christine Sekal.

Kod QR z linkiem do audioprzewodnika po wystawie Zbyňka Sekala Sprawa prywatna. Zeskanuj kod QR i wróć do myśli Zbyňka Sekala w aplikacji Cabinet of Wonders. Znajdziesz tu więcej fragmentów jego pamiętników, możliwość zadawania pytań przewodnikowi AI. Wszystko w 11 językach.

Oprócz pracy rzeźbiarskiej, Sekal zajmował się rysunkiem, kolażami, projektowaniem graficznym okładek książek oraz tłumaczeniami wymagających niemieckich tekstów filozoficznych i literackich. Jednocześnie formułował własne teksty autorskie i prowadził dzienniki, które dziś stanowią unikalny klucz do zrozumienia jego myśli i pracy artystycznej. Właśnie zapisy dziennikowe stają się jedną z ważnych osi tej wystawy — nie tylko jako komentarz do dzieła, ale jako jego naturalna część. Jako głos autora, który pozostaje cichy, a jednak naglący.

Oprócz egzystencjalizmu, na Sekala silnie wpłynął informel, i choć pozostał wybitnym samotnikiem, jego twórczość wpisywała się w szerszy krąg powojennej sztuki europejskiej, reagującej na rozpad pewności i poszukiwanie nowego języka po wojnie. Potrzeba zamknięcia się przed światem zewnętrznym i presją ówczesnego reżimu doprowadziła go do pewnej formy wewnętrznej emigracji jeszcze przed jego faktycznym wyjazdem po 1968 roku i późniejszym osiedleniem się w Wiedniu. Tam znalazł swoje nowe atelier, gdzie spędzał długie godziny na skoncentrowanej pracy w samotności, otoczony tylko swoimi dziełami i nieskończoną ilością materiału, i gdzie z biegiem lat zbudował sobie ochronny mikroświat.

Twórczość Sekala może wydawać się cicha, czasem wręcz zamknięta. Mimo to — a może właśnie dlatego — ma zdolność przemawiania bardzo osobiście. Nie narzuca interpretacji ani nie oferuje jednoznacznych odpowiedzi. Raczej tworzy przestrzeń, w której można na chwilę się zatrzymać i wejść w skoncentrowaną ciszę. Być może właśnie tutaj jego dzieło otwiera się najbardziej: jako cierpliwe składanie świata z fragmentów, jako próba uchwycenia tego, co inaczej się rozpada, i jako ciche, ale naglące świadectwo ludzkiego doświadczenia.