Jan Knap: Okna do Raju

„Obraz to okno do głębszej rzeczywistości” – twierdzi Jan Knap. Okna otwierają nam widzialne rzeczy, które mogą poruszyć człowieka, by zobaczył, co się za nimi kryje. Knap pojmuje swoją twórczość jako medytację nad życiem. Pozornie naiwne i wdzięczne przedstawienie tematyki sakralnej skrywa w sobie dramaty, które autor przekazuje w osobisty sposób – używa do tego chrześcijańskiej symboliki, którą w jego przypadku możemy nazwać „kontemplacyjną ikonografią”. Ta metoda pozwala obserwatorowi dzieła sztuki zastanawiać się nad poszczególnymi symbolami oddzielnie, ale w kontekście całego dzieła ujawnia wyższy sens. Jest to stary sposób języka artystycznego, który dotyka samej semantyki pojęcia „Andachtsbild”, obrazu dewocyjnego.

O wystawie

WYSTAWA: Jan Knap: Okna do Raju

TERMIN: 04.06 – 18.10.2026

ERNISAŻ: 04.06.2026 o 19:00

MIEJSCE: Muzeum Archidiecezjalne Ołomuniec, Galeria

AUTORZY KONCEPCJI I KURATORZY: Miriam Kolářová, Jan Šícha

PROFESJONALNA WSPÓŁPRACA: Gabriela Elbelová, Jana Hrbáčová, Miroslav Kindl, Martina Potůčková, Miroslav Schubert, Helena Zápalková

PRACE KONSERWATORSKIE I RESTAURATORSKIE: Jakub Barna, Veronika Klimszová, Anna Píšťková

PROJEKT GRAFICZNY: Kateřina Puncmannová

REDAKCJA JĘZYKOWA: Zuzana Henešová

TŁUMACZENIE: Kateřina Báňová

WYPOŻYCZAJĄCY: Jan Knap, Arcybiskupstwo Ołomunieckie, Biskupstwo Litomierzyckie, Galeria Północnoczeska Litomierzyce, prywatni wypożyczający

Muzeum otwarte: środa–niedziela od 10 do 18 godzin

Takie rozumienie twórczości podkreśla fakt, że Knap jest znany z perfekcjonizmu. Przemalowuje, przesuwa postacie i przedmioty, a często przez wiele lat nie uważa obrazu za ukończony. Nieustannie dąży do tego, aby to, co chce wyrazić, było wykonane najlepiej. W perfekcjonizmie możemy dostrzec jego pokorę i głęboki szacunek przed tajemnicą, którą kontempluje. Jan Knap wnosi do sztywnego świata symboli żywotność i dodaje mu pewnego rodzaju czułości. Z nim patrzymy na sacrum, które naturalnie prowadzi nas do wewnętrznej kontemplacji. Z obrazów Knapa emanuje anagogiczne światło – zmusza nas do dążenia w górę, do czegoś, co nas przekracza. Wyraz artystyczny Knapa niesie więc starą synekdochiczną funkcję obrazów sakralnych – przekazywanie tajemnicy zbawienia.

publikacje i przewodnik

Do wystawy ukazuje się towarzysząca publikacja z bogatym materiałem pisanym i obrazowym. Głos zabierają w niej eksperci i przyjaciele, starsze rysunki wskazują na rozwój autora, reprodukcje obrazów zapraszają do Raju i dokumentują niepowtarzalny styl malarski.

Zwiedzający mogą korzystać z audioprzewodnika w aplikacji Cabinet of Wonders, którą można pobrać na telefony. Dzięki wykorzystaniu AI możliwe jest również komunikowanie się z elektronicznym przewodnikiem.

DLA DOROSŁYCH: audioprzewodnik po wystawie "Jan Knap: Okna do Raju"

DLA DZIECI: audioprzewodnik po wystawie "Jan Knap: Okna do Raju"

Jan Knap (*1949)

Malarz mieszka w Plané u Mariánských Lázní w gotyckim domu, który odnowił.

Wcześniej mieszkał w Niemczech, Brazylii, USA i Włoszech.

Po ucieczce z Czechosłowacji w 1969 roku studiował u Gerharda Richtera w Düsseldorfie.

Pierwsze sukcesy odniósł w Niemczech, następnie w innych krajach, zwłaszcza we Włoszech.

Wystawiał w renomowanych galeriach w Europie i USA, jego twórczość cieszy się zainteresowaniem w Japonii czy na Tajwanie.

Jan Knap jest jednym z najbardziej utytułowanych międzynarodowo czeskich artystów.