Bez ojczyzny: wiedeńscy Żydzi na emigracji

Po „Anschlussie” 12 marca 1938 roku Wiedeń stał się wzorcowym miastem systematycznego wypędzania Żydów i Żydówek. W bardzo krótkim czasie trzecia co do wielkości gmina żydowska w Europie została niemal unicestwiona w wyniku emigracji, deportacji i mordów. Dla tych, którym udało się uciec za granicę, oznaczało to utratę egzystencji zawodowej, majątku i ojczyzny. Wiedeńscy Żydzi i Żydówki znaleźli schronienie na całym świecie – w państwach Europy, w Ameryce Północnej i Południowej, w Afryce, na Bliskim Wschodzie, w Azji i w Australii – i musieli z trudem na nowo budować swoje życie w obcym kraju.

Utrata ojczyzny ciężko obciążała wypędzonych. Bez znajomości języka, perspektyw zawodowych i więzi społecznych trudno im było zapuścić korzenie na emigracji. Z powodu dalszych prześladowań, aresztowań lub deportacji z pierwszych miejsc schronienia niektórzy musieli uciekać nawet kilkakrotnie, zanim w końcu znaleźli bezpieczne miejsce. Życie na emigracji nie było ani łatwe, ani spokojne.

Zdecydowana większość nigdy nie wróciła do Wiednia. Miasto, które ich wygnało, nie było już ich domem. Wystawa opowiada historie życia tych wiedeńskich Żydów i Żydówek i ukazuje wielowymiarowy charakter utraty ojczyzny oraz emigracji.

Kuratorka: Caitlin Gura Architektura wystawy: koerdtutech Grafika: solo ohne – Studio für Gestaltung Organizacja wystawy: Christiane Rainer

Wystawa w przestrzeni cyfrowej

Opowieści o emigracji, stracie i nowym początku wykraczają poza granice przestrzeni wystawienniczej. Dlatego Jüdisches Museum Wien współpracuje przy wystawie „Heimatlos: Wiener Juden im Exil” z firmą Cuseum z siedzibą w Bostonie.

Za pośrednictwem towarzyszącej aplikacji odwiedzający mogą odkrywać kolejne historie życia, materiały i wspomnienia. Cyfrowa platforma oferuje jednocześnie przestrzeń do udziału rodzin, potomków i zainteresowanych z całego świata. Dzięki temu wystawa rozwija się przez cały czas trwania i ukazuje nowe perspektywy doświadczeń wypędzonych wiedeńskich Żydów i Żydówek.