Sprawa Freuda. Dokumenty bezprawia

24 października 2025 - 9 listopada 2026 w Sigmund Freud Museum

„Sprawa Freuda. Dokumenty bezprawia” naświetla ostatnie miesiące rodziny Freudów w nazistowskim Wiedniu i opowiada o wydarzeniach z lat późniejszych. Szczegółowo przedstawiono systematyczne okradanie Zygmunta Freuda i jego brata Aleksandra, a nowe ustalenia pogłębiają wiedzę o losach i zamordowaniu ich czterech sióstr – Rosy, Marii, Adolfiny i Pauliny – przez reżim nazistowski.

Sigmund Freud Museum nabyło niedawno dotychczas nieznane dokumenty. Pochodzą one ze spadku po mianowanym przez nazistów „komisarzu zarządzającym” Międzynarodowym Wydawnictwem Psychoanalitycznym, będącym własnością Zygmunta i Anny Freud. Dokumenty te stanowią teraz centralny element wystawy: w połączeniu z setkami oryginalnych akt, listów handlowych oraz list majątkowych Alexandra Freuda i czterech sióstr, dostarczają one informacji o prawnych i finansowych mechanizmach zbrodni nazistowskich. Te zapisy ujawniają kolejną perfidię: twórca psychoanalizy mógł przetransportować całe wyposażenie z Berggasse 19 wraz z kolekcją antyków do Londynu, co sprawiło, że jego emigracja dla międzynarodowej opinii publicznej wydawała się uprzywilejowana. Za kulisami jednak naziści, za pośrednictwem Międzynarodowego Wydawnictwa Psychoanalitycznego, zrabowali niemal wszystkie jego środki finansowe; jego syn Martin, dyrektor wydawnictwa, był pod ogromną presją.

Alexander Freud był właścicielem Allgemeiner Tarif-Anzeiger, uznawanym na arenie międzynarodowej ekspertem w dziedzinie frachtu i osiągnął większe bogactwo niż jego sławniejszy brat. Udało mu się uratować swoje życie i życie swojej żony tylko kosztem utraty całego majątku. Bez środków opuścili Wiedeń, uciekli przez Zurych do Londynu, a następnie do Kanady. Cztery z pięciu sióstr Freuda mieszkały w Wiedniu w 1938 roku – nie mogły opuścić kraju. Zostały wyrzucone ze swoich mieszkań, zakwaterowane w „zbiorczym mieszkaniu”, okradzione, deportowane i zamordowane w 1942 roku.

Oferujemy regularnie specjalne wycieczki z przewodnikiem po wystawie. Kliknij tutaj, aby zobaczyć nasz aktualny program wycieczek!

Wystawa prezentuje nowe wyniki badań i wyjaśnia kluczowe pytania badań nad Freudem dotyczące losu sióstr – rozprawia się z mitem ich porzucenia: dotychczas niepublikowane dokumenty i listy członków rodziny między Wiedniem, Londynem a Nowym Jorkiem opisują środki ostrożności podjęte przez braci i innych krewnych w celu zabezpieczenia starszych kobiet w Wiedniu, a także ich – ostatecznie bezowocne – wysiłki, aby sprowadzić siostry za granicę. Wiadomości od sióstr z Wiednia, znajdujące się dziś w Library of Congress (Waszyngton, D.C.), uzmysławiają ich coraz bardziej dewastujące warunki życia na tle antyżydowskich środków. Te osobiste zapisy, jak również wywiady historii mówionej z wiedeńskimi kobietami, które opiekowały się starszymi kobietami, sprawiają, że ich strach, rozpacz i ciągle odradzająca się i rozczarowana nadzieja stają się namacalne. W 1942 roku cztery panie z domu starców Seegasse zostały deportowane do Theresienstadt, a następnie zamordowane: Adolfine Freud zmarła jeszcze w obozie koncentracyjnym Theresienstadt; Rosa Graf, Pauline Winternitz i Maria Freud zostały zabite w obozie zagłady Treblinka.

Katalog wystawy jest dostępny w naszym sklepie internetowym

Na wystawie dokumentowane są losy ofiar i historie sprawców. Ponadto rzuca światło na sposób traktowania zbrodni nazistowskich w powojennej Austrii – aż po historię powstania Sigmund Freud Museum.

Sprawa Freuda. Dokumenty bezprawia Wystawa specjalna w Sigmund Freud Museum 24 października 2025 - 9 listopada 2026