Sprawa Freuda. Dokumenty niesprawiedliwości

przedłużona do 5 kwietnia 2027

„Sprawa Freuda. Dokumenty niesprawiedliwości” rzuca światło na ostatnie miesiące rodziny Freudów w nazistowskim Wiedniu i opowiada o wydarzeniach kolejnych lat. Szczegółowo prześledzono systematyczne ograbienie Sigmunda Freuda i jego brata Alexandra, a nowe ustalenia pogłębiają wiedzę o losie i zamordowaniu ich czterech sióstr: Rosy, Marii, Adolfiny i Pauliny, z rąk reżimu nazistowskiego.

Muzeum Sigmunda Freuda niedawno nabyło dotąd nieznane dokumenty. Pochodzą one ze spuścizny „komisarycznego zarządcy”, ustanowionego przez nazistów w Międzynarodowym Wydawnictwie Psychoanalitycznym, będącym własnością Sigmunda i Anny Freudów. Dokumenty te stanowią teraz centralny element wystawy: w połączeniu z setkami oryginalnych akt, listów handlowych i wykazów zarządcy majątku Alexandra Freuda i czterech sióstr pozwalają zrozumieć prawne i finansowe mechanizmy nazistowskich zbrodni. Zapisy te ujawniają również kolejną perfidię: twórca psychoanalizy zdołał przewieźć całe wyposażenie Berggasse 19, łącznie z kolekcją starożytności, do Londynu, dzięki czemu jego emigracja w oczach międzynarodowej opinii publicznej wyglądała na uprzywilejowaną. Za kulisami jednak naziści za pośrednictwem Międzynarodowego Wydawnictwa Psychoanalitycznego wyłudzili niemal cały jego majątek finansowy, a jego syn Martin, dyrektor zarządzający wydawnictwa, został poddany ogromnej presji.

Alexander Freud był właścicielem Allgemeiner Tarif-Anzeiger, uznawanym na arenie międzynarodowej ekspertem od przewozów towarowych, i osiągnął większy dobrobyt niż jego słynniejszy brat. Ocalić życie swoje i żony mógł jedynie za cenę oddania całego majątku. Bez środków do życia opuścili Wiedeń, uciekli przez Zurych do Londynu, a następnie dalej do Kanady. Cztery z pięciu sióstr Freuda mieszkały w Wiedniu w 1938 roku i nie udało się im umożliwić wyjazdu. Wysiedlono je z mieszkań, umieszczono w „mieszkaniu zbiorowym”, obrabowano, deportowano i w 1942 roku zamordowano.

Prowadzimy stale specjalne oprowadzania po wystawie. Kliknij tutaj, aby zapoznać się z naszym aktualnym programem oprowadzań!

Wystawa prezentuje nowe wyniki badań i podejmuje kluczowe pytania badań nad Freudem dotyczące losu sióstr – przy okazji rozprawiając się z mitem ich porzucenia: dotąd niepublikowane dokumenty i listy członków rodziny, krążące między Wiedniem, Londynem a Nowym Jorkiem, opisują starania braci i innych krewnych o zabezpieczenie starszych kobiet w Wiedniu, a także ich – ostatecznie bezowocne – wysiłki, by wyprowadzić siostry za granicę. Wiadomości sióstr z Wiednia, dziś przechowywane w Bibliotece Kongresu (Waszyngton, D.C.), oddają ich coraz bardziej dramatyczne warunki życia na tle antyżydowskich zarządzeń. Te osobiste zapisy, a także wywiady historii mówionej z wiedeńskimi kobietami, które opiekowały się starszymi paniami, sprawiają, że wyczuwalny staje się ich strach, rozpacz oraz raz po raz odradzająca się, zawiedziona nadzieja. W 1942 roku cztery panie zostały deportowane z domu opieki w Seegasse do Theresienstadt, a następnie zamordowane: Adolfina Freud zmarła jeszcze w obozie koncentracyjnym Theresienstadt; Rosa Graf, Pauline Winternitz i Maria Freud zginęły w obozie zagłady Treblinka.

Katalog do wystawy jest dostępny w naszym sklepie internetowym

Wystawa dokumentuje losy ofiar i historie sprawców. Ponadto rzuca światło na sposób, w jaki w powojennej Austrii radzono sobie ze zbrodniami nazistowskimi – aż po historię założenia Muzeum Sigmunda Freuda.

Sprawa Freuda. Dokumenty niesprawiedliwości Wystawa czasowa w Muzeum Sigmunda Freuda 24 października 2025 – 9 listopada 2026 Przedłużona do 5 kwietnia 2027!