Ten kot został narysowany w czasie wojny

Czy wojna zmienia sztukę? Tak, podobnie jak zmienia ludzkie życie. Większość dotychczasowych problemów intensyfikuje się i dochodzą do nich nowe.

Tytuł wystawy Ten kot został namalowany w czasie wojny tylko z pozoru jest prostym komunikatem. Po pierwsze, to nie jest kot („ceci n’est pas une pipe” – „to nie jest fajka”), choć przywołuje skojarzenia z dopaminową przyjemnością oglądania obrazków w internecie. Zdanie wypowiedziała artystka Kateryna Libkind, podkreślając, że wojna daje nieusuwalną ramę każdej sytuacji.

Po drugie, czasownik „namalowany” igra z powszechnym przekonaniem, że sztuka powstaje wskutek rysowania czy też malowania, względnie rzeźbienia. Tymczasem na wystawie prezentowane są prace powstałe przy użyciu innych strategii.

Po trzecie, mierzymy się z granicznym pytaniem o ukierunkowanie własnych działań w czasie totalnego kryzysu. Czy w czasie wojny jest jeszcze miejsce na krytyczny namysł?

Tak oto wystawa zajmuje się sztuką powstającą wobec wojny. Powracają kwestie długiego trwania obrazów II wojny światowej, wojny w byłej Jugosławii i przede wszystkim najbliższej nam czasowo i terytorialnie wojny przeciw Ukrainie, której walkę o wolność i życie popieramy. I to z doświadczenia tej wojny wyrasta nasza wystawa.

Prezentowane prace zostały dobrane jako odpowiedź na pytania, które zadawałyśmy sobie jako kuratorki. Czy sztuka jest skuteczna? Czego możemy od niej oczekiwać w czasie kryzysu? W jaki sposób podejmuje ważne kwestie debaty publicznej, m.in. doświadczenia wojny, tożsamości europejskiej, praw kobiet czy dekolonizacji w perspektywie krajów byłego bloku socjalistycznego? Jak wojna wpływa na naszą wrażliwość, kiedy dokumentacja z miejsc zbrodni współistnieje na ekranach komputerów z popkulturą i obrazami generowanymi przez AI? I czy może ona pomóc nam wyobrazić sobie świat inaczej, niż podpowiadają dominujące narracje?