Z miasta precz!

Wystawa z okazji 80. urodzin Jindřicha Štreita prezentuje unikatowy podwójny portret tej niezwykłej osobowości – zarówno jako fotografa, jak i organizatora kultury. Z pewnością jednak nie jest to podsumowanie życia osoby, która zwalnia. Wręcz przeciwnie. Wystawa autorska „Z miasta precz!”, odbywająca się w dniach 21.05 – 06.09.2026 w Muzeum Sztuki w Ołomuńcu, pokazuje, że witalność, zainteresowanie innymi i chęć bycia aktywnym mogą towarzyszyć człowiekowi przez całe życie, niezależnie od wieku.

Wystawa przedstawia dwa ważne aspekty działalności Štreita: jego twórczość fotograficzną z lat 80. i jego wieloletnią pracę kuratorską w dawnej szkole w Sovincu. Obie łączy jeden temat – głębokie zainteresowanie ludźmi i ich codziennym życiem.

O wystawie

WYSTAWA: Z miasta precz! Działalność fotograficzna i kuratorska Jindřicha Štreita

TERMIN: 21.05 – 06.09.2026

ERNISAŻ: 21.05.2026 o godz. 18:30

MIEJSCE: Muzeum Sztuki Nowoczesnej, Salon i Gabinet

KURATORZY: Štěpánka Bieleszová, Arkadiusz Gola

KONCEPCJA ARCHITEKTONICZNA: Štěpánka Bieleszová

PROJEKT GRAFICZNY: Petr Šmalec

PRZYGOTOWANIE DO DRUKU: Martin Navrátil

INSTALACJA: Vlastimil Sedláček, Filip Šindelář, Radka Žáková

WSPÓŁPRACA:

Sekcja zbiorów i dokumentacji (Zdeněk Sodoma), Sekcja konserwatorska (Jakub Barna, Veronika Langer Klimszová, Anna Píšťková, Gabriela Polívková)

Wystawa powstała we współpracy z Galerią Fotografii Miasta Rzeszowa i Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu.

PODZIĘKOWANIA: Piotr Piech, Galeria Fotografii Miasta Rzeszowa

Godziny otwarcia muzeum: środa–niedziela od 10:00 do 18:00

TOWARZYSZĄCE PROJEKTY WYSTAWOWE:

Lenka Zavadilová. Dworzec w Lubawce | 23.05 – 13.09.2026 | Amadeus Coffee & Wine

Zuzana Fajmonová. Pop Art | 2.03 – 30.06.2026 | Bistro Central | 1. piętro

Ludzie na pierwszym miejscu

Pierwsza część wystawy przedstawia dotychczas niepublikowane fotografie z lat 80., powstałe na terenach dawnych Sudetów. Autor wykonał je wtedy, ale nigdy nie wystawił. Odżywają po długich dziesięcioleciach dopiero teraz.

To nie tylko dokument wsi sprzed 1989 roku. Štreit uchwyca relacje międzyludzkie, tradycje, radości i trudy codziennego życia. Wieś w jego obrazach staje się miniaturowym modelem całego społeczeństwa. Widzimy tu spójność i samotność, zmęczenie i nadzieję.

Co jednak istotne – jego fotografie nie są sensacją ani krytyką z dystansu. Powstały z osobistej relacji, z zaufania i długotrwałego kontaktu z miejscowymi ludźmi. Štreit nigdy nie stał z boku. Był częścią środowiska, które fotografował. I właśnie ta ludzkość nadaje jego zdjęciom siłę nawet po dziesięcioleciach.

Jindřich Štreit, bez tytułu, 1982–1983

Odwaga tworzenia nawet w trudnych czasach

Druga część wystawy przypomina kuratorską działalność Štreita w Sovincu, gdzie od 1974 roku tworzył miejsce spotkań artystów poza oficjalnymi centrami kulturalnymi. W czasach normalizacji, pod nadzorem cenzury i władzy państwowej, udało mu się zbudować przestrzeń do swobodnej wymiany poglądów i twórczości.

Rok 1982 przyniósł dramatyczny przełom – został oskarżony o znieważenie republiki. To doświadczenie złamałoby wielu. U niego jednak wzmocniło determinację, by kontynuować. Mimo że mógł wystawiać tylko w ograniczonym zakresie i głównie w przestrzeniach alternatywnych, nie przestawał tworzyć ani wspierać innych.

Marie Blabolilová, bez tytułu, 1988–1989. Kolekcja Jindřicha Štreita

Aktywność jako postawa życiowa

Życie Jindřicha Štreita pokazuje, że aktywność to nie kwestia wieku, ale postawy. Przez całe życie interesuje się tematami społecznymi, ludźmi na marginesie społeczeństwa, tymi, którzy nie są zbyt widoczni. Fotografował seniorów, osoby z niepełnosprawnościami, osoby w trudnych sytuacjach życiowych. Zawsze z szacunkiem i empatią.

Jego historia może być inspiracją: każdy z nas może być aktywny w ramach swoich możliwości. Ktoś pomaga fotografią, inny wolontariatem, opieką nad bliskimi czy zainteresowaniem sąsiadami. Ważne jest, aby nie pozostać obojętnym.

Wystawa „Z miasta precz!” w zasadzie nie ogląda się w przeszłość. Mówi raczej o tym, że nawet w wieku osiemdziesięciu lat można być pełnym energii, zainteresowania i chęci tworzenia. I że aktywne życie, otwartość na innych i chęć pomagania nadają ludzkiej starości głębię i sens.