Bezgłowy jeździec

Koniec lat dziewięćdziesiątych – czas, gdy internet na "modem" był luksusem, filmy udostępniano na kasetach, muzykę rozpowszechniano na domowej roboty miksach, a ludzkość czekała, czy na przełomie tysiącleci świat się skończy. W tym czasie, gdy czeska scena artystyczna uczyła się funkcjonować w wolnym społeczeństwie, na Akademii Sztuk Pięknych w Pradze powstała grupa Bezhlavý jezdec.

Josef Bolf, Ján Mančuška, Jan Šerých i Tomáš Vaněk wkraczali na scenę artystyczną, która w porównaniu do dzisiejszej była znacznie bardziej kameralna. Wystawa to nie tylko spojrzenie w historię czeskiej sztuki, ale także refleksja nad tym, co zyskaliśmy, a co straciliśmy przez ostatnie trzydzieści lat.

Bezhlavý jezdec powstał w 1996 roku i dołączył do świeżo powstałych grup takich jak Pondělí, Koza Nostra, Jednotka, Luxsus czy Podebal. Ich członków łączyło głębokie zainteresowanie sztuką neoawangardową, literaturą klasyczną, science-fiction czy D.I.Y., co w tamtych latach kontrastowało z jednowymiarowym językiem reklamy i mainstreamową popkulturą. Nazwa nawiązywała do ich wspólnego sceptycyzmu wobec przywództwa i programowego ujednolicania. Jedną „głowę” w codziennym podejmowaniu decyzji zastępowały negocjacje i intuicja artystyczna.

Wystawa zaoferuje odwiedzającym możliwość wejścia w środowisko, które przypomina atmosferę ostatniej wielkiej generacji przedinternetowej. Przenikają ją motywy fascynacji telewizją jako oknem na świat zachodni, psychodelii, komiksów, eksperymentów ze zmienionymi stanami świadomości oraz codzienności porewolucyjnych czeskich gospodarstw domowych. Bezhlavý jezdec nie komentował sprzeczności, które lata dziewięćdziesiąte wciąż wywołują, z wyjątkiem nielicznych, bezpośrednio, ale poprzez problematykę samych form percepcji i przemian w organizacji naszej codzienności.

Katalog wydany przez GHMP we współpracy z AVU. Książka, poprzez materiały archiwalne, fotografie, wywiady i dokumentację, mapuje działalność grupy w latach 1996–2004 i przedstawia jedno z najbardziej kompleksowych spojrzeń na ten rozdział czeskiej sztuki współczesnej.