Terra Incognita

Jak technologie medialne i pomiarowe wpływają na nasze postrzeganie świata i naszą relację z nim?

Wystawa Terra Incognita spróbuje odpowiedzieć na to pytanie za pomocą esejów filmowych i instalacji galeryjnych. Podkreśli procesy, które w długoterminowej perspektywie łączą obrazowanie Ziemi z jej postrzeganiem jako zasobu przeznaczonego do wydobycia i przekształcenia w kapitał. Jednocześnie zwróci uwagę na to, że same urządzenia medialne i pomiarowe są zależne od wydobycia surowców, ponieważ zawierają różne minerały i metale szlachetne.

Pierwsza część wystawy skupi się na władczych i historycznie determinujących sposobach postrzegania rzeczywistości. Sposób, w jaki przedstawiamy, nazywamy czy mierzymy świat, wpływa na to, jak o nim myślimy. W tej części zostanie pokazane, że nawet pozornie obiektywne systemy, takie jak jednostki naukowe czy metody pomiaru, nie są neutralne, ale powstały w konkretnym kontekście historycznym i politycznym. Przez pryzmat eseju wideo Sashy Litvintsevy i Beny'ego Wagnera przyjrzymy się na przykład błędowi obliczeniowemu, który do dziś jest wpisany w etalon europejskiego pomiaru, czyli w jednostkę metra. Tymi samymi kontrowersjami, za pomocą instalacji Agustiny Woodgate, poddamy podstawową jednostkę kategoryzacji materii, czyli jeden elektron.

Druga część przedstawi projekty, które dają przestrzeń rzeczom i materiałom, którymi normalnie się nie zajmujemy i których nie widzimy, używając technologii obrazowania. Procesy zapisu, przechowywania i odczytu informacji w tym celu przekształcą się w wydarzenia performatywne. Wystawa akcentuje tę problematykę na przykład poprzez instalację Ioany Vreme Moser, która koncentruje się na związku między zapisem informacji w obwodach mikroczipa a jej stopniową degradacją. Podobne połączenie technologii zapisu i środowiska ujawnia również esej wideo Susan Schuppli, śledzący zachowanie chipa kamery w warunkach arktycznej zimy.

Koncepcja wystawy opiera się na pojęciu terra incognita, którym Europejczycy przez wieki oznaczali nieznane terytoria na mapach, czyli tzw. białe plamy. Automatycznie postrzegali je z dystansu, jako terytoria, które trzeba nie tylko zbadać i opisać, ale następnie także zająć i wykorzystać poprzez wydobycie zasobów. Ten dziś już przestarzały kartograficzny koncept zostanie bezpośrednio w galerii wypełniony nowym znaczeniem, które wymyka się logice podboju. Poprzez poszczególne dzieła sztuki wystawa ponownie oceni dystans, jaki technologie obrazowania nam zapewniały wobec świata, i przypomni, że jesteśmy zależni od zasobów naturalnych i mamy pewną odpowiedzialność wobec planety.