Josef Klimeš: Równowaga

Monumentalna rzeźba Równowaga autorstwa rzeźbiarza Josefa Klimeša przez dziesięciolecia należała do wyróżniających się dzieł praskiej przestrzeni publicznej. Dzięki umiejscowieniu w rejonie Barrandovského mostu stała się częścią codziennego obrazu miasta, a jednocześnie przykładem szczególnego związku twórczości rzeźbiarskiej z architekturą drugiej połowy XX wieku. Wystawa Josef Klimeš: Rovnováha w Kobce 17 przybliża historię tej rzeźby od jej powstania aż po współczesność, gdy przygotowywana jest jej replika.

Wystawa śledzi cały proces realizacji Rovnováhy – od pierwszych rozważań i planowania we współpracy z architektem Karlem Filsakiem, przez przygotowanie modeli i studiów, konstrukcję formy, samo odlanie w betonie, aż po usunięcie formy. Dokumentuje także, jak rzeźba była odbierana na przestrzeni lat. Rovnováha stopniowo zyskała stałe miejsce w obrazie Pragi i stała się inspiracją dla innych artystów, którzy ją uwieczniali i nawiązywali do niej w swoich dziełach.

Ważnym momentem jest zawalenie się rzeźby, które otworzyło pytania o relację do dzieł sztuki w przestrzeni publicznej, ich ochronę, pamięć i możliwości odbudowy. Wystawa dlatego śledzi również obecny projekt stworzenia repliki Rovnováhy oraz związane z nim pytania o autentyczność, materiał, autorstwo i o to, co właściwie znaczy odtwarzać dzieło, które przez dziesięciolecia było częścią żywego miasta.

Wystawa przedstawia także Josefa Klimeša (1928–2018) jako wybitną postać czeskiej rzeźby. Obok Rovnováhy przybliża jego inne istotne realizacje.

Szczególnym elementem wystawy będzie projekcja nowego filmu dokumentalnego Otisky času (reżyseria: Petr Skala), który przynosi osobiste spojrzenie na twórczość Klimeša. W filmie rzeźbiarz Josef Klimeš mówi o swojej pracy i jest jednocześnie uchwycony w procesie twórczym. W filmie występuje też muzyk i artysta wizualny Vladimir 518, który osadza dzieło Klimeša w ówczesnym kontekście kulturowym i społecznym oraz wspomina osobiste spotkania z rzeźbiarzem.

Wystawie towarzyszyć będą także oprowadzania z komentarzem i dodatkowy program. Odwiedzający będą mogli spotkać się m.in. z rzeźbiarzem Pavlem Karousem lub z wnuczką Josefa Klimeša, Ludmilą Sedlák Mojžíšovą, która przybliży osobowość rzeźbiarza i jego twórczość z bardziej osobistej perspektywy.

Wystawa Josef Klimeš: Rovnováha nie jest zatem jedynie przypomnieniem jednego monumentalnego dzieła. Jest opowieścią o rzeźbie, która powstała w dialogu z architekturą, weszła w codzienne życie miasta i z upływem czasu zmieniała swoje znaczenie. Jest także historią jej upadku i powrotu – i ponownie otwiera pytanie o to, jak opiekować się sztuką nierozerwalnie związaną z miejscem, pamięcią i przestrzenią publiczną.