Ernst Caramelle. Figury myślowe

Ernst Caramelle to jedna z najważniejszych postaci austriackiej sztuki konceptualnej na arenie międzynarodowej. Od lat 70. bada niestabilne relacje między rzeczywistością a iluzją, obrazem a przestrzenią. Z analityczną precyzją i subtelnym humorem jego twórczość zadaje pytanie o to, jak definiujemy sztukę, gdzie się ona odbywa i jak ją postrzegamy.

Wystawa skupia się na dwóch kluczowych grupach dzieł Ernsta Caramellego (*1952): na jego trwającym dekady badaniu książek artystycznych, plakatów i zaproszeń (1974 – 2025) oraz na jego wczesnej serii fotografii Video-Landschaften (1974).

Jak mało który inny artysta, Caramelle postrzega pozornie mimochodem powstałe materiały drukowane jako samodzielne, pełnowartościowe przestrzenie artystyczne i wykorzystuje je do nawiązania kontaktu z publicznością. Już we wczesnych pracach często pojawiają się w nich kombinacje tekstów, rysunków i obrazów fotograficznych, które uwidaczniają procesy myślowe. Przez dziesięciolecia Caramelle rozwinął z tego własny słownik powtarzających się form i metod – tytułowe „figury myślowe”

Jego seria fotografii Video-Landschaften stanowi intelektualny rezonans dla jego druków. Dokumentuje serię eksperymentów z ówczesnym, jeszcze młodym medium wideo. Monitory telewizyjne zostały przy tym umieszczone w różnych konstelacjach ciało-przestrzeń. Monitory zawsze pokazują dokładnie ten obraz, który zasłaniają w rzeczywistej przestrzeni, przez co wydają się być szybami okiennymi. Tworzy się zdumiewająca iluzja, która zaciera granice między percepcją a złudzeniem, rzeczywistością a medium. Caramelle postawił w ten sposób centralne pytania, które kształtują jego twórczość do dziś:

Co widzimy? Gdzie zaczyna się i gdzie kończy rzeczywistość i iluzja, obraz i przestrzeń? Jaką rolę może dziś odgrywać sztuka i jak odnosi się do publiczności i swojego otoczenia?

Na wystawie książki, plakaty i karty nie są tylko pokazywane, ale są udostępnione bezpośrednio w formie egzemplarzy do czytania. Wybrane publikacje zapraszają do zrozumienia ich wewnętrznej struktury, ich kolejności oraz ich kompozycji treści obrazowych i tekstowych poprzez przeglądanie i porównywanie.