ART DESIGN FASHION

W 2021 roku budynek Muzeum Sztuki Użytkowej Galerii Morawskiej zyskał nową koncepcję: ART DESIGN FASHION. Zapowiada ona, że muzeum poświęcone jest nie tylko samemu designowi, ale także modzie oraz związkowi designu i sztuki. Na zwiedzających czeka stała ekspozycja, wystawy oraz nowe zaplecze, przygotowane ekskluzywnie dla Galerii Morawskiej przez wiodących czeskich projektantów. Zmieniony wygląd Muzeum Sztuki Użytkowej w Brnie stanowi metaforyczną witrynę dla czeskich projektantów i ich produktów. Ta wielowarstwowa koncepcja jest pod względem zakresu i jakości bezprecedensowa w Czechach.

Podczas modyfikacji wnętrz galeria skupiła się przede wszystkim na włączeniu idei prezentowania współczesnych projektantów poprzez ich projekty elementów i przestrzeni wewnętrznych. Do przygotowań galeria zaangażowała Maxima Velčovský'ego, Radka Wohlmutha i studio edit!, Evę Eisler, Davida Karáska, studio Olgoj Chorchoj oraz Marka Štěpána.

Aktualne interwencje w ekspozycji:

Krištof Kintera – Demon Wzrostu

Wraz z ponownym otwarciem brneńskiego Muzeum Sztuki Użytkowej po raz pierwszy zaprezentowano publiczności nowo skonceptualizowaną kolekcję współczesnego designu i mody. Jak sugeruje jej nazwa 2000+, kolekcja mapuje przejawy w dziedzinie designu i mody od początku nowego tysiąclecia.

Ważnym impulsem do powstania kolekcji był „pandemiczny” Open Call: Design dla Galerii Morawskiej, który odbył się w 2020 roku. Do konkursu zgłosiło się 268 autorów, par i studiów z prawie sześcioma setkami prac, z których jury ekspertów wybrało ostatecznie 68 dzieł. Pod szyldem 2000+ Fashion nowo prezentowane są również ikoniczne prace Liběny Rochovej, czołowej czeskiej projektantki, która podarowała Galerii Morawskiej obszerną kolekcję odzieży i akcesoriów z ostatnich trzydziestu lat swojej twórczości. Ponadto kolekcję 2000+ uzupełniają dzieła nabyte z wystaw retrospektywnych Maxima Velčovský'ego i studia Olgoj Chorchoj, z których obie odbyły się w 2016 roku i symbolicznie zapoczątkowały mapowanie współczesnego designu w dramaturgii Galerii Morawskiej.

Ekspozycja 2000+ oferuje pierwszy przekrojowy przegląd kolekcji zorganizowany w sześciu kategoriach, które opisują ogólne tendencje w współczesnym designie: Nostalgia, Emo, Ars, Fair, Funkcja i Wizja. Kategorie te tworzą również przeciwieństwa na wyimaginowanej skali. Na przykład prace zaklasyfikowane do grupy Nostalgia szukają swoich wzorców w przeszłości, czerpią ze wspomnień z dzieciństwa, a nawet ratują tradycyjne rzemiosła, takie jak drukowanie w kolorze indygo. Na przeciwległym biegunie znajdują się prace zaliczane do kategorii Wizja, które testują technologie i materiały przyszłości. Prace z etykietą Emo atakują emocje i abstrakcyjny ideał piękna, podczas gdy te oznaczone Fair zastępują estetyczne ideały hasłami takimi jak zrównoważony rozwój, upcycling czy odpowiedzialność. W kategorii Ars użyteczność przedmiotów zmienia się w celowość właściwą tylko sztuce, a jej bezpośrednim przeciwieństwem są logicznie przedmioty, których podstawową cechą jest Funkcja.

Postmodernistyczne formy stylistyczne tworzą w czechosłowackiej kulturze wizualnej stosunkowo jasno określony, a jednak bardzo fundamentalny epizod. W szybkim tempie zmieniały się również znaczenia, które przybierała postmodernistyczna morfologia – od prowokacyjnego nosiciela wolnej opinii przed 1989 rokiem, przez potwierdzenie nowej sytuacji politycznej i społecznej po 1990 roku, aż po karykaturę małości i twórczej impotencji u jej schyłku. Znaczenie i wpływ postmodernizmu są bardzo specyficzne dla sytuacji czechosłowackiej, zwłaszcza że jest on częścią mentalnego i faktycznego rozpadu niereformowalnego reżimu socjalistycznego. Jest to forma towarzysząca transformacji społeczeństwa czechosłowackiego z reżimu totalitarnego w otwarty system demokratyczny. Postmodernizm w Czechosłowacji można zatem postrzegać jako rytuał przejścia od komunizmu do transformacji społeczno-gospodarczej lat 90. XX wieku.

Design jest związany z rozwojem produkcji seryjnej, ale także z faktem, że człowiek przy wytwarzanych przez siebie produktach zawsze stara się, aby nowe krzesło było wygodne, imbryk dobrze się trzymało, a lampę można było łatwo ustawić. Celem designu jest uwieńczenie każdego sprytnego wykorzystania odkrycia technicznego, materiału czy zaspokojenia nowej potrzeby kultywowaną lub pomysłową formą, kolorem, powierzchnią. W czasach nowożytnych nie wystarczy jednak już tylko umiejętność rzemieślnika, ale trzeba pracować również z myślą i wizją projektanta.

Biorąc pod uwagę niezwykle bogatą historię przemysłową Brna, Moraw i ziem czeskich, postanowiliśmy opowiedzieć historię designu właśnie za pomocą produktów, które powstały na tym terenie. Przeglądnijmy zatem panoramę przedmiotów, które przedstawiają nam unikalną i niepowtarzalną historię designu, która jest jednocześnie na tyle istotna, abyśmy zrozumieli zasady, na których opiera się design rzeczy.

Częścią ekspozycji jest również otwarty magazyn szkła, ceramiki i porcelany, którego autorami i kuratorami są Maxim Velčovský i Radek Wohlmuth. W realizacji brało udział również studio architektoniczne edit!.

Magazyn składa się z dwóch pomieszczeń muzealnych i jest pomyślany jako modułowe wyposażenie, które ma na celu przełamanie utrwalonych barier psychologicznych między zwiedzającym a eksponowanymi przedmiotami. Witryny przepełnione przedmiotami i przywołujące „klasyczną” praktykę magazynową przeplatają się z przewiewnymi miejscami z zaledwie kilkoma soliterami. Zasada wyboru to nie tylko podział na sztukę wolną i użytkową czy datowanie, ale także na przykład technika, technologia, kolor czy temat. W przeszklonych boksach można również zobaczyć drobne inscenizacje sceniczne czy kolekcje kuriozów, np. kufle do piwa. Intensywniejsze doświadczenie zwiedzania osiągnięto dzięki wyrazistej kolorystyce, optycznemu i symbolicznemu elementowi bieli i czerni. Na tej dwubiegunowej linii opiera się również koncepcja otwartego magazynu, w którym szkło reprezentuje przezroczystość, a ceramika – gęstość.

Interaktywny obiekt o nazwie „Chmura” na tarasie Muzeum Sztuki Użytkowej, zaprojektowany przez architekta Marka Štěpána. Chmura sama w sobie tworzy i podkreśla wejście do muzeum od strony centrum miasta. Jest zaprojektowana jako pneumatyczna poduszka z wewnętrznym nadciśnieniem o dwóch warstwach. Warstwy te tworzą synklastycznie zakrzywioną powierzchnię przestrzenną z matowej folii ETFE o kształcie nerkowym. Poduszka jest zabezpieczona siecią ze stalowych lin nad górną i pod dolną folią przed nadmiernym ugięciem pod wpływem wiatru i śniegu. Wewnątrz poduszki znajdują się sterowalne światła RGB, które emitują wewnętrzną poświatę, metafizyczne atmosfery świetlne lub obrazy ruchomych matryc. Oprócz światła „Chmura” może również emitować dźwięki, które, podobnie jak światło, są odpowiedzią na bodźce z otoczenia lub mogą być częścią celowo skomponowanego show audiowizualnego. Multimedialna działalność „Chmury” będzie koncentrować się głównie na specjalnych okazjach i wydarzeniach Muzeum Sztuki Użytkowej.

Pod honorowym patronatem: